Onderhandeling is ’n vaardigheid wat dikwels met raadskamers, die hof en kommersiële transaksies geassosieer word. Wat ouers egter nie besef nie, is dat hul kinders reeds onderhandelaars is tydens die mees vormende oomblikke van hul lewe – soos met slaaptyd, huiswerk, skermtyd en die eindelose gekibbel oor wie voor in die motor mag sit. 

Volgens adv Veerash Srikison, ’n bemiddelaar en dosent in leierskap by die Stellenbosch Business School Executive Development, is onderhandeling nie ’n korporatiewe truuk wat ’n mens eers later in die lewe aanleer nie. 

 “Onderhandeling is ’n lewensvaardigheid, en soos enige lewensvaardigheid word dit die beste vroeg aangeleer en daagliks beoefen. Ek het al talle konflikte bemiddel en gesien hoe geskille vermy kon gewees het as die betrokke partye reeds as kinders geleer het om goed te onderhandel,” sê adv Veerash.

Leer hulle vroeg-vroeg onderhandel

Tuis word kinders te dikwels as die voorwerp van ’n besluit behandel eerder as deelnemers daaraan; daar word oor hulle gepraat in plaas daarvan dat daar met hulle onderhandel word. Wanneer jy ’n bekwame onderhandelaar grootmaak, lê die verskil daarin of jy besluite oor jou kind neem en of jy besluite saam met hulle neem.  

“Wanneer jy jou kind leer om te onderhandel, kweek jy nie bloot ’n skerper sakeman of onderhandelaar nie. Jy vorm ’n volwassene wat van mening kan verskil sonder om verhoudings te vernietig; wat na ’n ander siening kan luister sonder om bedreig te voel; en wat probleme met woorde kan oplos eerder as om mure tussen mense op te rig,” sê sy. 

 Die Verenigde Nasies se Konvensie oor die Regte van die Kind en die Suid-Afrikaanse Wet op Kinders erken dat kinders die reg het om aangehoor te word in sake wat hulle raak, en dat daar gewig aan hul sienings geheg word na gelang van hul ouderdom, ontwikkelingsfase en volwassenheid. 

Dit beteken nie dat jy vir jou kind die sleutels tot die huishouding oorhandig nie, sê adv Veerash. “Wanneer jy na jou kind luister, leer jy hulle om te redeneer; en ’n kind wat leer redeneer, leer om te onderhandel eerder as om te eis. Wanneer jy onderhandeling aanmoedig, leer jy hulle om deel te neem eerder as om net te wil wen.”

Maak onderhandeling ‘n gewoonte

 Die daaglikse praktyk van onderhandeling berus op ’n paar gewoontes wat jy en jou kind saam kan beoefen. Een eenvoudige manier om te begin, is om jou kind te help om die verskil tussen ’n standpunt en ’n behoefte te verstaan.

Wanneer jou kind daarop aandring om ’n uur later te gaan slaap, is die standpunt “’n later slaaptyd”. Die onderliggende behoefte kan egter ’n vrees wees om iets mis te loop, of bloot ’n begeerte na meer tyd saam met jou. Sodra jy die behoefte verstaan, kan jy ’n werklike kompromie voorstel – soos ’n later slaaptyd oor naweke in ruil vir ’n rustige roetine gedurende die week. Sodoende leer jou kind dat goeie dinge kom daarvan wanneer ons verstaan wat iemand werklik nodig het.  

Adv Veerash sê dit is belangrik om aan kinders werklike, maar begrensde keuses te bied. Pleks daarvan om te vra: “Wat wil jy graag doen?”, kan ouers vra: “Wil jy liewer jou huiswerk voor of ná aandete doen?” Albei antwoorde is vir die ouer aanvaarbaar, en dit stel die kind in staat om werklike selfbeskikking te ervaar terwyl hy leer dat onderhandeling binne bepaalde grense plaasvind.

Sodra jy die behoefte verstaan, kan jy ’n werklike kompromie voorstel. Foto: Pavel Danilyuk, Pexels

“Onthou om die redenasie te prys, nie net die resultaat nie. Wanneer jou kind ’n billike argument lewer, noem dit: ’Dis ’n goeie punt; jy het ook aan jou suster gedink.’ Jy beloon juis vaardighede soos die vermoë om ander se perspektief te verstaan, billikheid en probleemoplossing – eienskappe wat van iemand ’n sterk onderhandelaar maak,” sê sy. 

Adv Veerash moedig ouers aan om vrae te vra voordat hulle argumenteer. “Die meeste konflikte is eintlik misverstande, en ’n opregte vraag kan dit dikwels uit die weg ruim. Die beste ooreenkomste – soos enige ervare onderhandelaar jou sal vertel – is dié waartoe mense self kom; ’n oplossing wat jou kind help uitwerk het, is dus een wat jou kind sal nakom,” sê sy. 

“Jy moet ook weet dat jou kinders jou baie nouer dophou as waarna hulle luister. Wanneer jy met respek en kalmte – en sonder minagting – in hul teenwoordigheid met hul ander ouer of jou lewensmaat onderhandel en tot ’n besluit kom wat vir julle albei werk, leer jy hulle meer as wat enige preek ooit sou kon.”

Maak jou kinders gereed vir die groter gesprekke

Die moeilikste onderhandelinge wat jy sal voer, gaan nie oor skermtyd nie. Dit is die moeilike gesprekke oor egskeiding, siekte, geld, rou of jou kind se eie worstelinge – en hier is kommunikasie baie belangriker as taktiek. “Ek het gesien watter skade aangerig word wanneer ouers – met die beste bedoelings om te beskerm – hul kinders uitsluit van gesprekke wat die kinders se hele wêreld hervorm.”

“’n Kind wat van ’n moeilike gesprek uitgesluit word, voel nie beskerm nie. Hulle voel magteloos en vul die stilte met vrese wat veel erger as die werklikheid is,” sê sy. 

Om jou kind te betrek, beteken nie dat jy hulle met besonderhede vir volwassenes belas nie. Dit behels eerlikheid wat by hul ouderdom pas en met sorg oorgedra word. Ouers moet die regte oomblik kies om te gesels, eerder as om moeilike kwessies terloops aan te roer.

Begin deur gerusstelling te bied: vertel vir die kinders wat onveranderd sal bly voordat jy verduidelik wat gaan verander. Duidelike, konkrete taal is belangrik, want kinders ervaar eufemismes as ’n manier om die waarheid te ontduik. Moedig vrae en die uiting van gevoelens aan, en weerstaan ​​die versoeking om elke probleem met ’n eensydige oplossing te wil regmaak. “Soms is die kragtigste ding wat jy kan sê: ’Dis ’n moeilike gevoel, en ek is hier om na jou te luister,’” sê sy. 

Jy bou in die ware sin van die woord aan kommunikasie – dit wat samewerking en begrip kweek. Foto: Keira Burton, Pexels

Luister meer as wat jy praat en weerspieël dit wat jy hoor. Sê byvoorbeeld: “Dit klink asof jy bekommerd is oor jou vriende by die skool,” sodat jou kind weet dat hy verstaan ​​word. 

“Dit is dieselfde vaardigheid wat ’n ware onderhandelaar van iemand onderskei wat net wil stry: Jy is nie daar om die gesprek te wen nie, maar om ruimte te skep sodat die ander persoon gehoor kan word en om te help vorm wat daarna gebeur,” sê sy.

“Jy bou in die ware sin van die woord aan kommunikasie – en kommunikasie is, soos ek al lank glo, dit wat samewerking en begrip kweek. Daardie les begin nie in ’n raadsaal nie. Dit begin by jou kombuistafel, by ’n kind aan wie ’n stem gegee is en wat geleer is om dit goed te gebruik.”

Lees ook: Só maak jy jou tiener makliker groot

The post Maak ‘n onderhandelaar groot appeared first on rooi rose.

Verskaf deur Clientèle Legal

Wanneer mense aan geslagsgebaseerde geweld (GBW) dink, dink hulle gewoonlik aan fisieke mishandeling.  Maar sommige van die mees skadelike vorme van mishandeling laat nie sigbare beserings agter nie.

Finansiële mishandeling en wetlike intimidasie kan ’n persoon se selfvertroue, onafhanklikheid en vermoë om ’n ongesonde verhouding te verlaat, ondermyn.

Vrouemaand is ’n geleentheid om te erken dat GBW baie vorme kan aanneem. Onlangse Suid-Afrikaanse navorsing beklemtoon dat baie vroue in mishandelende verhoudings bly, nie omdat hulle kies om dit te doen nie, maar omdat emosionele, finansiële en sosiale hindernisse dit baie meer kompleks maak as wat dit lyk. 

Clientèle Legal sê dat die herkenning van die waarskuwingstekens die eerste stap is wanneer ’n verhouding die lyn van omgee na beheer oorsteek. 

Wat is finansiële mishandeling? 

Finansiële mishandeling vind plaas wanneer een persoon geld gebruik om mag en beheer oor ’n ander te verkry.

Dit gaan nie oor wie meer verdien of wie die huishoudelike begroting bestuur nie. Dit gaan eerder daaroor om iemand se onafhanklikheid te beperk en dit vir hulle moeilik te maak om besluite te neem of hulself te onderhou. 

‘n Vrou sit by haar rekenaar. Foto: Microsoft 365

Wat is die waarskuwingstekens? 

Finansiële mishandeling ontwikkel dikwels geleidelik. ’n Paar algemene rooi ligte sluit in: 

• Toegang tot bankrekeninge of finansiële inligting word geweier.
• Elke aankoop moet regverdig word.
• Daar is druk s om finansiële dokumente te teken of skuld aan te gaan.
• Word ontmoedig om te werk, te studeer of loopbaangeleenthede na te streef.
• Geld word teruggehou as straf of om gedrag te beïnvloed.
• Lenings, rekeninge of kontrakte word in jou naam sonder jou medewete oopgemaak.
• Word gedreig met regstappe om jou bang te maak of te beheer.

Wanneer word omgee beherend? 

Baie beherende gedrag word aanvanklik as dade van liefde of beskerming aangebied. 

’n Lewensmaat bied dalk aan om die finansies te bestuur om “die lewe makliker te maak”, jy word aangemoedig om op te hou werk omdat hulle “na alles sal omsien”, of duur geskenke word gekoop en word later as emosionele hefboom gebruik. Dit kan aanvanklik ondersteunend voorkom, en die verskil lê daarin of hierdie aksies jou onafhanklikheid respekteer of dit ondermyn. 

Baie beherende gedrag word aanvanklik as dade van liefde of beskerming aangebied. Foto: Verskaf

Wat is regsintimidasie? 

Regsintimidasie vind plaas wanneer iemand dreigemente van regsaksie of regsprosesse gebruik om ’n ander persoon te manipuleer, bang te maak of tot stilte te dwing.  

Dit kan die volgende insluit: herhaaldelike dreigemente wat prokureurs of hofverrigtinge betrek sonder geldige gronde, die gebruik van regstaal om vrees in te boesem, of die maak van valse bewerings om beheer oor ’n verhouding te verkry. Om jou regte te verstaan, kan jou help om te onderskei tussen bona fide-regsprosesse en intimidasie. 

Wat moet jy doen as dit bekend voorkom? 

As enige van hierdie gedragspatrone by jou aanklank vind, vertrou jou instink. Hou afskrifte van belangrike finansiële en regsdokumente, maak aantekeninge oor voorvalle wat kommer wek, en praat met iemand wat jy vertrou, as dit veilig is om dit te doen. 

Die belangrikste is om regsadvies in te win. Om die situasie vir wat dit werklik is te sien, en om jou reg op finansiële onafhanklikheid en persoonlike veiligheid te verstaan, kan jou help om ingeligte besluite te neem. 

“Finansiële mishandeling en regsintimidasie is vorme van GBW wat dikwels oor die hoof gesien word, maar om dit te herken, kan die eerste stap wees om jou onafhanklikheid te herwin. Dit is belangrik dat almal toegang tot bekostigbare, praktiese regsleiding het om hul regte te verstaan ​​en veilig vorentoe te beweeg,” sê Clientèle Legal. 

Lees ook: Slim geldbesluite in tawwe tye

The post Finansiële mishandeling en wetlike beheer appeared first on rooi rose.

Deur El Broide, The Platinum Club

Johannesburg, 11 Augustus 2026 | Basetsana Kumalo het ’n loopbaan gebou wat nie in een boksie gepas kan word nie. Sedert sy in 1994 as Mej. Suid-Afrika gekroon is, het sy ontwikkel van ’n TV-persoonlikheid tot vervaardiger, media-entrepreneur, modeontwerper, eiendomsontwikkelaar en mynboubestuurder, terwyl sy ook ’n mentor geword het wat graag geleenthede vir ander skep.  

Haar sakereis het op die ouderdom van net 20 begin toe sy haar eerste mediaproduksiemaatskappy begin het. Dit het haar sedertdien deur verskeie bedrywe geneem en deur sowel groot suksesse as moeilike terugslae gelei – insluitend vyf uitdagende jare waarin sy haarself in die manlik-gedomineerde mynbousektor moes vestig. 

“Toe sake in die mynboubedryf moeilik geraak het, het ek daaraan gedink om tou op te gooi, maar ek het vir myself gesê: ‘Basetsana, jy het nie die keuse of die opsie om op te hou nie. Jy het ’n verantwoordelikheid om die platform en die podium vir die groter belang te gebruik’,” sê sy. “En só het ons voortgegaan.” 

 Nou, in die aanloop tot haar optrede by die MANCOSA Jacaranda FM-sakeontbyt volgende week, deel sy vyf beginsels wat haar benadering tot sake, leierskap en volhoubaarheid help vorm het.

1. Laat passie jou deur die moeilike tye dra

Entrepreneurskap bring onvermydelik uitdagings mee, maar Basetsana glo dat ware passie dit is wat jou aan die gang hou wanneer dinge moeilik raak. “Jy moet ’n passie vir jou onderneming hê, want wanneer dinge taai raak, is dít wat jou sal dryf en motiveer om voort te gaan,” sê sy. Vir Basetsana gaan passie nie bloot daaroor om lief te wees vir wat jy doen nie. Dit gaan daaroor om genoeg geloof in jou doelwit te hê om aan te hou wanneer die resultate nie vinnig kom nie.

2. Omring jou met mense wat beter as jy is

Basetsana glo goeie leiers verstaan ​​dat hulle nie die slimste mens in die vertrek hoef te wees nie. “Omring jou met mense wat slimmer en skerper as jy is. Dit is wat dit verg om ’n leier te wees,” sê sy. Die sleutel, voeg sy by, is om mense te vind wat hul eie talent meebring en terselfdertyd die breër visie deel.

3. Herbelê in die onderneming

Vir entrepreneurs is geldmaak slegs een deel van die bou van ’n volhoubare onderneming. Wat met daardie geld gebeur, kan bepaal hoe ver die besigheid uiteindelik vorder. “Maak seker dat jy in die onderneming herbelê. Sodra jy wins maak, moet jy nie ’n Lamborghini gaan koop nie; herbelê eerder in jou onderneming,” sê Kumalo. “Dis hoe jy kan uitbrei. Dis hoe jy jou onderneming laat groei en volhoubaarheid en langtermynbestaan ​​verseker.”

4. Onthou die groter doelwit

Vir Basetsana gaan entrepreneurskap uiteindelik oor meer as net persoonlike sukses. ”Jy moet soggens opstaan ​​en as entrepreneur vir jouself sê: ‘Ek het ’n geleentheid om werk te skep’,” sê sy. “Dit inspireer my elke dag om op te staan, groot te droom en hard te werk.” Dit is ’n filosofie wat haar eie benadering tot sake doen gevorm het en wat haar oortuiging weerspieël dat suksesvolle ondernemings geleenthede kan skep wat veel verder strek as die mense wat dit begin het.

5. Bly getrou aan jouself

Ná meer as drie dekades in die openbare oog en ’n loopbaan wat oor verskeie bedrywe strek, is Basetsana se laaste raad bedrieglik eenvoudig. “Bly getrou aan jouself,” sê sy. Haar eie loopbaan bewys dat om getrou aan jouself te bly, nie beteken dat jy ’n reguit lyn moet volg nie. Dit kan beteken dat jy van koers verander, onbekende bedrywe betree, uit mislukkings leer en aanhou ontwikkel sonder om uit die oog te verloor wat jou dryf. 

Lees ook: 10 eienskappe waaroor alle entrepreneurs moet beskik

The post Basetsana Kumalo se 5 sake-lesse vir ’n volhoubare loopbaan appeared first on rooi rose.

Deur dr. Aneldi Grundling

Honde kan, nes hul eienaars, aan aftakelende toestande ly en soms kan depressie vir jare ongediagnoseerd wees en dit kan langdurige skade aanrig. Let op gevaartekens soos dié:

• Geskiedenis kan ’n rol in ’n diagnose speel. Die verlies van ’n ander vierbeenvriend, eienaar, of familielid kan ’n impak op diere se emosionele welstand hê.
• ’n Verandering in eetlus, energievlakke, of enige algemene gedragsveranderings buite die normale.
• Hulle mag verminderde belangstelling in speelgoed of speletjies toon wat hulle voorheen geniet het.
• Herhalende gedragspatrone kan ook oornag kom, soos om in sirkels te stap, of om obsessief aan hulself te lek of krap.
• Troeteldiere wat voorheen mishandel is, of wat aan skeidingsangs ly, kan meer geneig wees om aan depressie te ly.

Jou veearts kan help om met ’n behandelingsplan vorendag te kom. Dit is wel ’n moeilike diagnose omdat daar baie toestande met soortgelyke simptome is.

Die behandeling kan gedragsaanpassingsoefeninge en bykomende stimulerende aktiwiteite en interaksies wees. Gereelde matige oefening, soos ’n stappie om die blok, kan op die duur ’n positiewe uitwerking hê. Gedragsmedikasie het beslis ’n plek en sal soos nodig deur die veearts of gedragspesialis voorgestel word.

 Lees ook: Diabetes en Diere

The post Honde kan ook aan depressie ly: 5 tekens om voor uit te kyk appeared first on rooi rose.

Deur Anet Schoeman

Op Instagram lyk alle troues soos ’n sprokie. Die bruidspaar glimlag liefies en die tafels kreun onder die kos en blomme. Niemand sien die massahisterie en stres wat die prentjie soms voorafgaan nie: ’n rok wat ’n week voor die troue nie pas nie, die troukoek met drie lae wat soos ’n kaartehuis inmekaartuimel, die fluisterpienk blommemeisierokkies wat toe as skelpienk opdaag …

Die lys naelbytoomblikke is so lank soos die bruid se sleep. En die uitgawes ook.

Die jolige bymekaarkom van familie en vriende om die begin van twee mense se lewensreis te deel het, helaas, in ’n peperduur produksie ontaard.

“Die meeste voornemende bruidspaartjies begin met die vaste voorneme om nie soveel geld aan ’n troue te bestee nie,” sê Rebecca Kooiker, ’n troubeplanner.
Maar namate die gastelys groei, verander die prentjie en voor jy kan sê “rokke en ruikers” vloei die geld soos water.

Tog is daar heelwat slim planne om hierdie spesiale geleentheid goedkoper te maak.

Wenke om mooi vir minder te trou

1. Behou perspektief

Die troue duur net ’n paar uur, die huwelik ’n leeftyd. Moenie fokus verloor en ’n koning se losprys betaal vir ’n geleentheid wat so gou verby is nie. Jy kan eerder minder bestee en die res van die geld spaar vir ’n deposito op ’n huis.

2. Hierdie een ding spaar altyd geld

Minder gaste is altyd goedkoper. Sela.

3. Prioritiseer

Besluit water aspekte van die troue vir jou die belangrikste is: om jou vriende en familie daar te hê, kos en drank, rok, foto’s … Kies twee en maak die ander ondergeskik daaraan.

4. Die belangrike B-woorde

Beplan deeglik en betyds. Daar is baie dinge wat jy en vriende en familie kan doen as jy betyds begin.

5. Begroot, begroot, begroot

Stel ’n begroting op en hou daarby. As jou begroting R10 000 vir ’n fotograaf toelaat, moenie na pakkette van R30 000 kyk nie.

6. Tweedehands is slim

Wees op die uitkyk na tweedehande trourokke. Stillwhite.co.za is ’n goeie begin en jy kan pragtige ontwerpersrokke vir die helfte van die prys koop. Kyk ook by liliesandlace.co.za en Gumtree.

#rrWenk: Die meeste ontwerpers reken ’n ruim naattoeling in vir synate sodat dit verstel kan word as die bruid net voor die troue gewig aansit. Vra gerus die eienaar of die rokke breë naattoelatings het sodat jy dit kan verstel as dit effe knap is.

7. Saterdae is duurder

Trou op ’n Vrydag, Sondag of in die middel van die week. Heelwat voorsieners en onthaalplekke bied dan ’n goedkoper tarief aan.

8. Ver ry kos geld

Trou naby. Haar- en grimeer-kunstenaars vra meer as dit ver is. Onthou ook dat dit soms jou gaste meer kos om na verafgeleë plekke toe te moet reis.

9. Daar is baie helpende hande

Vra vriende en familie om te help. Dalk is daar ’n tannie wat jou blomme kan doen, ’n amateurfotograaf onder jou vriende en ’n gewillige vriendin wat die koek sal bak. (Lees die afdeling hieronder oor “Goedkoop en fiasko”.)

10. Die nagevolge van ’n gevolg …

Strooimeisies en strooijonkers: As jou begroting knap is, los die gevolg, want hul klere kan ’n fortuin kos. Of kies net een van elk. Of bespreek dit vooraf met hulle en vra of hulle bereid sou wees om hul eie klere te koop.

11. Los hierdie een ding uit

Vergeet van geskenkies vir die gaste. Troubeplanners sê wanneer hulle die volgende dag opruim, kry hulle die meeste van hierdie geskenkies vergete op die tafels.

12. Laat jou troukoek werk

Moenie ’n groot troukoek én poeding voorsit nie. Bedien die troukoek saam met koffie as poeding, of saam met vonkelwyn (pleks van versnaperings) terwyl die bruidspaar hul foto’s neem. Die koeksnyseremonie word dan afgehandel voor die fotosessie begin.

13. Vonkelwyn kan duur raak

’n Jenewer- en biervaatjie is goedkoper as vonkelwyn direk ná die seremonie.

14. Dink aan slim spyseniering

Hier is drie slim opsies vir alternatiewe en goedkoper maniere van spyseniering

• Huur ’n private restaurant as onthaalplek. Alles is reeds daar, die plek lyk mooi en jy betaal net vir kos en drank.
• Ondersoek die moontlikheid van Chinese spyseniering. Hulle kan vir groot groepe mense kos maak en dit kan ’n heerlike, “anderster” troue wees.
• ’n Slim bruid het met ’n wynlandgoed op Wellington gereël dat hulle die troue kombineer met ’n wynproe vir tagtig mense met kaas, patees en brode. Die plegtigheid word in hul pragtige lokaal gehou en ná die toesprake en kaas en wyn is mense huis toe. Of nader ’n olyf- of blomplaas – hulle het ook pragtige lokale.

15. Bekostigbare blomme

Gebruik meer blare, fynbos en loof as blomme. Penny gum-blare met woestynrosies wat soos lopers op die tafels lê, lyk lieflik.

Of kry vriende om vooraf origami-ontwerpe te vou en dit tussen die blare te sit.

Reël vir ’n mooi houer met water sodat die bruidsmeisies hul ruikers daarin kan sit en dan dien dit boonop as versiering. As ’n vriendin jou blomme gaan doen, hou by seisoenale blomme en bestel dit vooraf by ’n blommewinkel sodat jy kry wat jy wil hê.

16. Maak jou eie konfetti

Konfetti is duur. Droog blomme soos lentebloeisels, maar moenie wit bloeisels gebruik nie – die blaartjies word maklik bruin – of gebruik penny gum- of wilde olyfblaartjies.

17. Maak seker die mense wat jou help, weet wat hulle doen

Net omdat jou gewillige vriendin ’n baasbakker is, beteken dit nie dat sy ondervinding van stapelkoeke het nie. Menige spogkoek het al op ’n warm dag in die Zimbabwe-ruïnes verander. Gaan steek kers op by ’n bakwinkel of google “how to stack a wedding cake”. 

18. Pasop vir studente

Ligloop om studente as haar- en grimeerkunstenaars te gebruik. Jy weet nie wat jy gaan kry nie. Die geleentheid is eenmalig en jy kan ’n bloutjie loop weens hul gebrek aan ervaring.

19. DJs is duur

Vergeet van ’n DJ vir musiek. Maak vooraf speellyste op jou slimfoon en huur klanktoerusting, of kry ’n straatmusikant.

20. Dink daaraan om hierdie self te doen

Doen jou eie grimering. Gaan vir ’n grimeerles by ’n plek soos MAC en koop sommer al die grimering daar.

Die fyn lyn tussen goedkoop en fiasko

’n Aanvanklike besparing kan ook ’n fiasko word wat jy met dubbel die geld ’n dag voor die troue moet beredder.

• As mense aanbied om die blomme- of strooimeisierokke te maak maak seker die klere is lank voor die tyd klaar.
• Oefen vooraf om blomkransies te maak sodat jy nie dink jy gaan in ’n japtrap tien kan maak om aan die kerkbanke te hang en dan verg dit veel meer tyd nie.
• Maak die blomme die dag voor die tyd en sit dit in koue water.

Loer hier vir stap vir stap aanwysings om kransies te maak.

Hier is ’n paar opsies vir goedkoper alternatiewe opsies vir jou troue

Dink nuut!

Soms is dit makliker om iets heel anders te doen as om ’n tradisionele troue goedkoper te doen. Huur ’n skuur op ’n plaas, kry koswaentjies wat hamburgers of pitas maak, of hou ’n piekniek op hooibale.

Hou net fyn boek van wat jý alles moet betaal en doen.

As jy stoele, tafels en breekgoed moet huur en aanry en die saal versier, kan dit ook ’n aardige bedraggie kos en baie spanning skep.

‘Pop Up’-troues is ’n oulike opsie

Rebecca Kooiker van Pop Up Weddings SA haal al die spanning uit troubeplanning deur net ’n segment van twee uur vir ’n weelderige troue te voorsien. ’n Prentjiemooi plek vir die trouseremonie, blomme, bruidsruiker, fotograaf, troukoek … alles wat jy nodig het om die huwelik te voltrek (vir 12 of ’n maksimum van 17 gaste). Al wat jy moet doen, is om op te daag. Daar is vasgestelde datums, tye en temas en vier troues word per dag gedoen.

Elke trougeselskap het twee eksklusiewe uur vir die seremonie, toesprake, koeksny, vonkelwyn en volle fotosessie – net soos by ’n gewone troue. Al wat afwesig is, is die onthaal. Jy en jou gaste kan agterna by ’n restaurant gaan eet waar elkeen vir homself betaal, of ’n kaas-en-wyn-partytjie by die huis hou.

Die koste vir ’n Pop Up-troues se koste hang af van die hoeveelheid gaste. Dis ideaal vir paartjies wat graag iets spesiaals wil hê, maar nie lus het vir die tyd, drama en koste van ’n tradisionele troue nie.

Popupweddingsa.co.za

Wat jy moet weet oor weglooptroues

As jy ’n romantiese weglooptroue oorweeg, wees slim en betrek die familie.

Hou ’n lekker ontbyt vir dertig mense by ’n mooi plek en vertrek dan op jou weglooptroue.

So voel almal deel van die geleentheid en julle het steeds ’n intieme geleentheid sonder dat dit jare se familie-onmin skep. Besoek Runawayromance.com vir unieke weglooptroues.

Goedkoper foto’s moontlik! 

Nader ’n troufotograaf en sê jy wil net ’n geleentheidspakket hê waar die fotograaf begin neem sodra die bruid in die kerk loop en tot ná die toesprake. Jy gaan steeds oorgenoeg foto’s hê. Selfs topfotograwe wat pakkette van meer as R30 000 aanbied, is bereid om dit vir tussen R5 000 en R8 000 te doen as dit naby is en hulle die trouplek ken.

Sommige fotograwe is bereid om op Vrydae, Sondae of in die middel van die week vir minder te werk. Hulle skiet ook graag unieke geleenthede sodat hulle dit as deel van hul portefeulje kan gebruik. As jy iets besonders doen, bied aan dat hulle die foto’s in artikels kan gebruik en beding ’n beter prys.

Lees ook: Takel die finansies voor julle troue

The post Trou mooi vir minder appeared first on rooi rose.

1. Skok

Kanker wat ’n kind tref, kom altyd “uit die bloute”. Hoe kan daar ’n kwaadaardige gewas in jou gesonde, gelukkige kind groei? Baie ouers voel afgestomp en sukkel om helder te dink, of te onthou wat die dokter gesê het. Die skok verminder mettertyd, maar intussen is dit wys om die steun van vriende en familie te aanvaar. Praat die saak met ’n verstandige persoon deur, en vra iemand om saam te gaan na doktersafsprake en dan notas te neem.

2. Ongeloof en ontkenning

Soms dink ouers daar was ’n fout en dat die uitslae onmoontlik met hul kind verband kan hou. Dis belangrik dat behandeling nie uitgestel word omdat ouers sukkel om die nuus te verwerk nie. Aan die ander kant kan ’n tweede opinie help om twyfel te bekamp. Naleeswerk oor die soort kanker kan ook ’n kind se diagnose belig, maar bronne moet oordeelkundig hanteer word – alles is nie geloofwaardig nie.

3. Vrees en angstigheid

Onsekerheid kenmerk hierdie uitdagende situasie. Selfs ouers wat al met kanker te make gehad het, ervaar dit as ’n reis die onbekende in; elke diagnose en proses is eiesoortig. Hoewel dit mag voel of die aarde tot stilstand gekom het, is werksdruk, die behoeftes van jou ander kinders en finansiële spanning weens hoë mediese kostes ’n werklikheid.

Onthou dat angstigheid met negatiewe selfspraak verband kan hou. Gaskoeldrank, geprosesseerde kos en kaffeïen kan angs aanhelp, veral tydens lang ure in die hospitaal. Probeer elke dag ligte oefening en genoeg slaap kry.

4. Skuldgevoelens

Dis normaal dat ouers wonder waar dinge verkeerd geloop het en bekommer dat hulle te min aandag aan vroeë simptome gegee het. Ma’s mag hulle verwyt oor hul dieet en leefstyl tydens swangerskap. Dit is belangrik om te verstaan dat skuldgevoelens ’n poging is om sin te maak van die situasie. Hou by die feite en voorkom so innerlike en gesinskonflik. Besef ook dat skuldgevoelens jou energie steel – energie wat jy nodig het om op belangrike take en besluite te fokus.

5. Depressie

Baie ouers beleef ’n kind as ’n verlengstuk van hulself. Jou drome vir jou toekoms vind weerklank in jou drome vir jou kind se toekoms. Hierdie drome word nou bedreig en die donkerte van depressie kan jou oorweldig. Vind maniere om jou gevoelens uit te druk: in terapie, deur die neerskryf van jou emosies, of deur met ’n oordeelkundige vriend te gesels.

6. Woede en frustrasie

“Hoekom ek? Hoekom my kind?” Vir hierdie soort vrae is daar geen antwoorde nie. ’n Komplekse mediese stelsel of familielede wat skynbaar nie genoeg steun bied nie kan ook tot frustrasie en woede bydra. Dis belangrik om ’n manier te vind om van hierdie gevoelens ontslae te raak. Oefening of meditasie kan hier van hulp wees.

Die belangrikste is dat jy besef jy is nie alleen nie en dat jy normaal reageer in ’n buitengewoon stremmende situasie. Fokus op selfsorg – fisiek, spiritueel en emosioneel. Gebruik al die bronne tot jou beskikking, want hoe beter jy na jouself omsien, hoe beskikbaarder is jy vir jou kind en jou nabymense.

Inligting verskaf deur Emily Gray, wie se linkerbeen op 11 jaar by die heup geamputeer is weens ’n kankergewas. Daarna het sy Suid-Afrika by drie Paralimpiese Spele verteenwoordig. Emily help kankerpasiënte en mense met amputasies met hul herstel en aanpassing by die gemeenskap. Facebook: Emily Anne Gray

Lees ook: Hoe om ’n trae kind te motiveer

The post My kind het kanker: Ouers se emosionele fases appeared first on rooi rose.

Deur Anlie Janse van Rensburg 

Ons ken mos almal die gesegde – “minder is meer”. Vir lank het ek dit nie geglo nie, maar deesdae is dit my uitgangspunt. Ek, my man en my kat bly in ’n tweeslaapkamer-meenthuis, want dis groot genoeg vir die drie van ons se behoeftes. 

Elke bruikbare spasie is slim beplan. Die voormalige stoorkamer van besems en bakke het die perfekte klein wynkamer geword. (’n Mens kan nooit genoeg wyn hê nie!). En die vermorste spasie onder die trap het ’n ingerigte tuiskantoor geword. Alles pas soos ’n legkaart inmekaar. Ons noem dit ons “house for ants” omdat die spasie so klein is. Dit is juis hierdie eenvoud wat ons huis so uniek maak dat ons nie sommer ’n groter plek sal oorweeg nie. 

Ons het wat eens net ’n leë stuk grond was in ’n kuierstoep verander waar ons tot ses gaste beperk is, want dan is die stoep vol, maar die kuiers intiem. Hoe lekker is dit nie om regtig aandag aan jou kuiermense te gee nie? Om elkeen se storie in detail aan te hoor. Ek het ’n kleintjie dood aan kuiers waar almal op een slag bymekaar kom, en aan die einde van die aand het jy skaars drie (sinvolle) woorde met elkeen gepraat. 

Tog raak ons “house for ants” soms vol onnodige items. Daar is te veel potte en panne en te veel klere en skoene. Daar heers ’n onrustigheid in my binneste as die kaste uit hul nate begin peul, selfs al is dit agter toe deure. Jy weet dis daar en jy moet daarvan ontslae raak. Dan breek die tyd vir uitgooi aan. Uit met die rok wat al vir vyf jaar nie meer aangetrek word nie! Ná so ’n skoonmaaksessie daal daar ’n verligting oor my neer. Ek maak die netjiese kas sommer ’n paar keer daardie dag weer oop net om die lekkerte daarvan te ervaar. 

’n Eenvoudige wit bloes trek soms meer aandag as ’n opgesmukte Gucci-modestuk. ’n Resep met net ’n paar eenvoudige bestanddele kan veel beter as ’n ingewikkelde dis met 20 duur bestanddele smaak. Ons hoef nie met baie oor die weg te kom nie. Dinge is eenvoudiger wanneer ons bagasie min is. Gooi weg wat nie meer vir jou werk nie, hetsy dit ouma Ans se gehekelde lappie is wat oor jou bank hang en wat jy eintlik verpes, of ’n toksiese verhouding wat jou kragte dreineer. Leef lig en sorg vir jou siel!

Ek glo dat ’n eenvoudige en beskeie manier van lewe die beste vir almal is, die beste vir die liggaam sowel as die gees.
– Albert Einstein 

Ons lewe word deur detail versmoor. Vereenvoudig, vereenvoudig.
– Henry David Thoreau, Amerikaanse natuurkenner, digter en filosoof 

Eenvoud is die uiteindelike sofistikasie.
– Leonardo da Vinci, Italiaanse genie 

Die vermoë om te vereenvoudig, beteken om die onnodige uit te skakel sodat die nodige kan praat.
– Hans Hofmann, Duits-Amerikaanse kunstenaar

Lees ook: Uit die redakteur se pen: Om te Luister

The post Uit die Redakteur se pen: Die waarde van eenvoud appeared first on rooi rose.

Bespreek vir Susan Coetzer se funksies:  

Julie

Augustus

Saterdag 1 Augustus – Die funksie by Bloem, Warm Karoo Venue, is uitgestel na Saterdag 24 Oktober.
Besprekings: Jacoline – jacoline@parfuum.co.za | 082 377 1334

Saterdag 8 Augustus, 11:00 – Zwartkloof Private Game Reserve (Bela-Bela): ‘n heerlike Vrouedagfees.
Besprekings: Yolande – 082 444 5364

Sondag 9 Augustus – Vrouedag by Mike’s Kitchen Montana.
Besprekings: Mike’s Kitchen Montana

Saterdag 15 Augustus, 14:00–17:00 – Vroue wat Glo-retreat, NG Elarduspark, Pretoria.
Besprekings: voelgoed.co.za

Saterdag 22 Augustus – NG Vanderbijl Damesoggend.
Navrae: rieslouis@gmail.com

Saterdag 29 Augustus – Ermelo NHK sustersaamtrek.
Besprekings: soekie@studiovdw.co.za

September

Saterdag 5 September – Bruis-tydskrif, Eensgesind, Durbanville.
WhatsApp: 063 065 4875

Saterdag 12 September – NG Bryanston.
Kontak: Corné van der Venter – 082 925 6950

Saterdag 19 September – NG Komati.
Kontak: kantoor@ngkomati.co.za

25–27 September – Stilte vir die Siel-retreatnaweek by my huis.
Navrae: susan@virdiesiel.co.za

Oktober

Saterdag 10 Oktober – NG Coligny.
Kontak: elmiemunnik79@gmail.com

Saterdag 24 Oktober – Bloemfontein, Warm Karoo Venue. Kom dans onder die pienk peperboom!
Besprekings: Jacoline – jacoline@parfuum | 082 377 1334

November

Saterdag 21 November – Jaarafsluitingsgeleentheid op my eie stoep in Linden.
Navrae: susan@virdiesiel.co.za

Saterdag 28 November – Jaarafsluitingsgeleentheid op my eie stoep in Linden.
Navrae: susan@virdiesiel.co.za

Kontak Susan by susan@virdiesiel.co.za om as spreker op te tree. 

Lees ook: Susan Coetzer verjaar: ‘Ek leef in groot dankbaarheid’

The post Sien Susan Coetzer in aksie appeared first on rooi rose.

Deur Mariette Snyman

Hou kommer oor jou tiener jou snags wakker? Wil jy graag beter verstaan wat jou kind voel en dink? ’n Psigiater gee riglyne oor tienerontwikkeling, normale tienergedrag en wat goeie ouerskap behels.

Dis nie net tieners wat hul oë rol nie. By tye doen hul ouers dit ook – dalk met die versugting dat iemand asseblief tog net ’n handleiding moet saamstel wat hulle kan help om hul kind beter te begryp.

Dr Terri Henderson, ’n Kaapse psigiater wat op adolessente fokus, het aan hierdie versoek voldoen. Haar boek Let’s Talk Teen (Quickfox, 2021) is nou wel nie vir ouers geskryf nie, maar vir tieners sodat hulle kan verstaan wat hulle beleef en positiewe, ingeligte keuses kan maak. Niks keer ouers egter om dié eerlike, toeganklike boek te lees nie. Begrip vir die veranderinge in ’n tiener se brein, liggaam en leefwêreld maak dit makliker om die nodige struktuur te skep en hulle in die vorming van ’n gesonde identiteit te ondersteun.

“Tieners is fassinerend!” sê Terri. “Die energie en kreatiwiteit eie aan dié fase is ongelooflik. Toegegee, ouers het nuwe vaardighede nodig om hul kind deur adolessensie te begelei, maar daar is baie om te geniet en te vier.

“Tienerwees kan in twee woorde opgesom word: massiewe verandering. Adolessensie, die tydperk tussen die aanvang van puberteit en volwassenheid, bring ingrypende biologiese, neurologiese, emosionele en sosiale verandering mee.

“Biologies verander ’n kinderlýf in ’n volwasse liggaam. Puberteit, die fisieke en seksuele volwassenheidsproses, tref nie ’n 12- of 13-jarige uit die bloute nie. Dit behels ’n tydperk van ses of sewe jaar wat by meisies gemiddeld op agt en by seuns op nege begin.

“Sommige kinders ontwikkel fisiek vinniger, wat probleme kan skep omdat grootmense meer volwasse optrede van kinders met ‘volwasse’ liggame verwag. Hul maats wat stadiger ontwikkel, bekommer hulle dalk weer dat hulle agter raak,” sê sy.

Terri vertel dat tienerbreine aanpasbaar is en dit stel hulle in staat om nuwe vaardighede aan te leer. Afgesien van die bou en versterking van neuronnetwerke word ondertreffende verbindtenisse weggesnoei om vir nuwes plek te maak.

Foto: Pexels

Tienerwees kan in twee woorde opgesom word: massiewe verandering

“Breinontwikkeling vind in ’n stadige golf van agter na voor plaas. Die agterkant van die brein is geprogrammeer om op beloning te reageer en verklaar tieners se voorliefde vir nuwe ervarings. Wat ouers dikwels as impulsiwiteit sien, spoor jongmense in werklikheid aan om die brug van hul ouerhuis na die grootmenswêreld oor te steek.

“Die voorkant van die brein, gerig op beplanning, probleemoplossing, prioritisering en ingeligte keuses, ontwikkel heel laaste, gewoonlik net betyds vir tieners se matriekjaar!”

Terri sê wat emosionele en sosiale ontwikkeling betref, ervaar adolessente hul emosies intens. Positiewe en negatiewe gevoelens raak weerskante en tieners leer nog om dit te reguleer.

“Ouers kan gerus gesprekke oor hul kind se emosionele belewenis aanknoop. As kinders se denke oorwegend negatief is of hul emosies hulle oorweldig, kan dit op geestesgesondheidsprobleme dui. Dit moet onmiddellik hanteer word.”

Volgens Terri verskuif tieners se fokus sosiaal van hul gesin na hul ouderdomsgenote – en met rede. Hulle ontwikkel binne hul portuurgroep hul identiteit, verwerk nuwe ervarings en gaan die toekoms tegemoet.

“Gesonde ontwikkeling vind binne ’n gesonde ouderdomsgroep plaas. ’n ‘Goeie’ groep verhoog ’n tiener se kans om dié fase suksesvol te hanteer. Die ‘verkeerde’ groep kan hulle intrek in ’n sfeer wat geen veiligheid of steun verskaf nie en hul lewensreis bemoeilik.”

Foto: Pexels

Is my tiener se gedrag normaal?

Terri noem dis normaal dat tieners obsessief op hul vriende fokus. Dit vorm deel van adolessente ontwikkeling.

“Hulle mag hulle ook in hul kamer terugtrek waar hulle min van die werklikheid probeer maak. Tieners het hul ouers en gesin egter broodnodig. Hulle moet verseker word dat hulle saak maak en sónder moontlik by gesinsaktiwiteite betrek word,” sê sy.

“Dis normaal dat tieners volwassenes se uitkyke, waardes en selfs geloofstelsels bevraagteken en vrae oor die wêreld vra.

“Dis ’n uitdaging, maar ouers kan moeite doen om ’n kalm ruimte te skep waar tieners hul gedagtes kan lug sonder om te voel hulle loop die gevaar van verwerping.”

Sy sê voorts dis normaal dat tieners en hul selfone – die lewenslyn na hul vriende – onafskeidbaar is, maar dié verhouding moet bestuur word.

In Let’s Talk Teen verduidelik Terri vir tieners dat ’n selfoon hulle net so vatbaar vir onvanpaste, gevaarlike en vernederende boodskappe as vir goeie, gawe en liefdevolle boodskappe maak. Hier volg van haar aanbevelings:

• Skrap (delete) enigiemand wat jou aanlyn seermaak of verneder.
• As jy iets wat aanlyn gebeur nie kan bestuur nie, laat iemand wat jy vertrou dit op jou foon hanteer.
• Moet nooit inligting deel met iemand wat jy nog nie ontmoet het nie.
• Moet nooit seks-teks nie – dit kan by enige persoon en op enige sosiale platform beland en word deel van jou permanente digitale voetspoor.
• Sit jou selfoon snags weg; die blou lig en aktiwiteit op ’n aanlyn platform ontwrig jou slaapsiklus.
• In die lig van selfoon- en speletjiesverslawing kan jy jou foon gebruik met élk van die volgende in plek: As jy snags genoeg slaap en nie bedags nie; jy van aangesig tot aangesig met vriende sosialiseer; jy tred hou met jou skoolwerk; jy gereeld ’n vorm van oefening doen; en jy gehaltetyd saam met jou gesin deurbring. As jy heeldag speel, is jy nie meer deel van die wêreld nie. Dit isoleer jou en vergroot jou kans op eensaamheid of depressie, of laat jou dalk voel sosiale kontak is angswekkend.

“Dis normaal dat tieners eksperimenteer; só neem hulle besluite oor sake. Ouers se betrokkenheid is egter uiters belangrik. Sommige adolessente het geen trek vir riskante seksuele gedrag, die uittoets van dwelms, ensovoorts nie, maar ander gryp dit aan.”

In haar boek verskaf Terri riglyne vir hierdie soort vraagstukke. Oor dwelms sê sy onder meer: “Tieners eksperimenteer hiermee weens nuuskierigheid, groepsdruk of om oorweldigende gevoelens te probeer hanteer.

“Dwelms mors met jou brein. Dit beïnvloed die manier waarop jou brein en liggaam funksioneer. Jou hart klop vinniger, jou niere werk nie behoorlik nie, jou spiere versamel giftige neweprodukte en die normale funksionering van neuro-oordragstowwe word versteur. Fisiek is dit geen plesierige ervaring nie. Geestelik is jy in vryval.

“Dis bly nooit by slegs één dwelgrit nie, of hoe? Wat eers ‘hoog’ voel, voel later ‘laag’, en jy verhoog jou inname of neem iets sterkers om weer ‘hoog’ te voel. ’n Bose kringloop ontstaan.

“Ek herinner jou aan jou kosbare brein, wat jou deur die lewe moet sien en aanhou ontwikkel tot jy 24 is. As jy jou stowwe inneem wat chaos in jou brein ontketen, word hierdie ontwikkeling gerem en sal jou volwasse brein nooit behoorlik funksioneer nie. Daarby verhoog dit jou risiko op geestesiektes.

“Op dié pad stap jy al verder weg van ’n goeie toekoms, van die goeie mense in jou lewe en die dinge wat jy op prys stel. Die dwelm word mettertyd jou eerste prioriteit en ander lewenskeuses verskuif na die tweede, derde of laaste posisie.”

Foto: Pexels

Is ek ’n goeie ouer?

“Die volmaakte ouer bestaan nie,” sê Terri. “Ouers moet net ‘goed genoeg’ wees. Dit beteken hulle sien hul tieners werklik raak, stel belang in dit wat hul tiener interesseer, en slaag daarin om liefde by hul kind – en dit te wys.

“Hierdie ouers is bereid om vastigheid te skep deur grense te stel oor sake soos inkomtye. Grense waaroor ouers en tieners ooreengekom het, werk die beste, maar die ouer moet dit konsekwent toepas.

“Neem ’n tiener se versoek om hulp ernstig op, veral as dit met emosionele welsyn te doen het. Tieners wat hulp vra, is dapper. Ondersteun jou kind, wat ook al oor jou pad kom.”

Lees ook: Gee om – dis goed vir jou!

The post Só maak jy jou tiener makliker groot appeared first on rooi rose.

Deur Zerelda Esterhuizen

Diabetes in honde en katte kan op enige ouderdom voorkom. Die ouderdom vir honde is egter gewoonlik tussen vier en 14 en by katte tussen sewe en tien jaar. Die meeste katte met diabetes is gewoonlik ouer as ses jaar. Obesiteit is ’n groot risikofaktor.

’n Kat by die veearts. Foto: Pexels

Simptome

As diere baie meer water drink en urineer, gewigsverlies, swak aptyt, oë wat melkerig lyk (veral by honde), chroniese en terugkerende infeksies (soos vel- en blaasinfeksies).

Behandeling

Nadat ’n veearts die dier met diabetes gediagnoseer het, sal insulien voorgeskryf word. Dit kan net ingespuit word. Die dier se dieet sal ook aangepas moet word.

Bron: www.avma.org

Lees ook: Gee om – dis goed vir jou!

The post Diabetes en Diere appeared first on rooi rose.

Deur Maretha Botes

Jou welvaart word bepaal deur die aantal bates wat jy bou met die geld wat jy verdien. Hier is raad oor hoe jy steeds wys kan spandeer wanneer dinge rof gaan.

Albert van Wyk, skrywer van die boek How To Become a Millionaire At 22, sê daar is ’n paar basiese beginsels wat elke mens moet toepas, selfs al druk die ekonomie, om seker te maak dat jy vooruit boer. Volgens hom is die eerste stap om jouself elke maand te betaal voordat jy enigiets anders met jou geld doen. Hy beantwoord ’n paar vrae:

Wat beteken dit om jouself eerste te betaal?

Dit beteken dat jy geld wegsit voordat jy dit op enigiets anders kan spandeer. Jy spaar aan die begin van die maand voor enige aftrekkings in plaas van om aan die einde van die maand ná al die aftrekkings te probeer spaar. Hier is drie stappe om jouself eerste te betaal:

1) Plaas ’n debietorder op jou rekening wat afgaan sodra jou salaris inbetaal word. Besluit op ’n bedrag wat jy sak pas en pas die bedrag aan soos jy kan.

2) Kies ’n vaste beleggingsfonds waar dié geld inbetaal word. Dit moet verkieslik ’n 30- of selfs 90-dae-fonds wees sodat jy nie die spaargeld weer dadelik kan onttrek nie. Vergeet van die geld nadat dit uit jou rekening is.

3) Pas die 70/30-reël toe. Ek het van hoërskooldae af die 70/30-reël toegepas. Ek het dus 70% van my inkomste in my toekoms belê en slegs 30% op myself spandeer. Ek hou vandag nog by die reël. Wanneer kan ek ’n nuwe kar koop? Wanneer my 30% genoeg is. Wanneer kan ek ’n nuwe horlosie of paar skoene koop? Wanneer my 30% genoeg is. Jy kan begin by dit wat jou pas, al is dit 10/90 (belê 10%, spandeer 90%). Verminder dan die spandeergedeelte elke maand en vergroot die beleggingsporsie. Dwing jouself om met minder klaar te kom en jou leefstyl aan te pas. Sonder ’n reël is dit maklik om jou lewenstandaard te lig bo dit wat jy kan bekostig. Deur elke maand ’n bedrag te belê, bou jy rykdom vir jou toekoms. Sodra die beleggingsfonds groter raak, begin jy die voordeel van saamgestelde rente geniet en sodoende begin jou geld eksponensieel groei.

Jou raad is om meer bates en minder laste te koop. Verduidelik?

Bates vorm die basiese grondslag vir rykdom en kan ook jou eerste stap wees om jou eie welvaart te skep. Kom ons kyk na die verskil:

Laste is enigiets waarop jy maandeliks geld uitgee, soos jou selfoonrekening, DStv of Netflix, ’n nuwe kar (of huis), tuindienste en spa-behandelings.

Bates is enigiets waarop jy maandeliks geld verdien, soos huurinkomste uit eiendom, ’n beleggingsfonds wat maandeliks groei of selfs ’n vaardigheid waarmee jy ’n ekstra inkomste verdien.

Baie mense spandeer eerste hul geld op laste. Kom maandeinde is daar bitter min of niks geld om weg te sit nie. Só kan jy nie werklik welvaart skep nie. Hou jou las so klein as moontlik. As jy ’n huis moet huur, kry die huis of woonstel wat jy kan bekostig.

Ek het ’n gesin finansieel afgebring wat hul groot gesinshuis verhuur het en vir ’n jaar in ’n woonwa agter in die erf gewoon het om hul skuld te delg.

Jy kan altyd ’n opoffering maak om welvaart te skep. Koop liewer ’n tweedehandse kar, want ’n splinternuwe kar verloor vinnig waarde. Koop die kleinste, goedkoopste wat jy moontlik kan kry die las so klein as moontlik te hou.

My raad is altyd om eerstens jou bates te koop; iets wat jou geld sal laat groei. Dit kan selfs wees dat jy ’n nuwe vaardigheid aanleer, of jou geld in ’n hoërentekoersbelegging wegsit. Só kan jy weer bates koop en die positiewe inkomstekringloop aan die gang hou.

Lees ook: Veg of vlug? Wat jy oor stres en angs moet weet

The post Slim geldbesluite in tawwe tye appeared first on rooi rose.

Deur Mariette Snyman

Soms voel die lewe darem bitter onregverdig. Ons word groot met prins-en-prinses-stories wat pragtig eindig: “En hulle het lank en gelukkig saamgeleef.” Maar ons eie langtermynverhoudings het selde sprokieseindes. Dikwels is dit eerder ’n geval van “hulle het al meer en hewiger verskil” of “die afstand tussen hulle het net groter geword”.

Hoe graag sou party van ons nie die opwinding en intimiteit van ons verliefraakdae wou terugkry nie …

Omdat towerfeë nie meer geredelik beskikbaar is om hul staffies oor ons (liefdes)lewe te kom swaai nie, moet ons elders na oplossings soek. Tussen die talle verhoudingshulpmiddels is daar een met interessante uitgangspunte en verrassende resultate: Imago-verhoudingsterapie.

Imago, wat in Amerika deur dr. Harville Hendrix ontwikkel is, moet met ’n oop gemoed benader word. Dit dop talle aanvaarde uitkyke om. Sommige van die beginsels laat jou frons voor dit begin sin maak, maar sodra jy die groter prentjie sien, gaan daar ’n lig op. En saam met die insig kry jy hoop.

Die paartjies wat sy Imago-naweekwerkwinkels bywoon of kom vir private terapiesessies, wil soms net ’n goeie verhouding verdiep, sê ds. Kobus van der Merwe van Pretoria, sedert 1996 voltyds verhoudingsterapeut. “Maar dikwels is die verhouding by ’n kruispad. Die paartjie voel hulle het niks meer gemeen nie en twyfel aan hul liefde vir mekaar. Dan het ek vir hulle goeie nuus.”

Anders as wat algemeen aanvaar word, glo Imago-terapeute nie dat jy langdurige huweliksgeluk kan waarborg deur die “regte” maat te kies nie. Die keerkant van hierdie uitkyk is immers dat geluk jou gaan ontwyk as jy aanvanklik die “verkeerde” keuse maak. Jou keuse is áltyd reg omdat jy dit onbewustelik doen. Die kuns is om die dinamiek van die verhouding te verstaan.

Jou onbewuste se agenda

“Imago” beteken beeld, en dié terapie werk met die “beeld” van jou pasmaat wat jy van kleins af ontwikkel en wat uiteindelik bepaal wie jy aantreklik vind. “Ons word onbewustelik aangetrek deur mense wat die karaktereienskappe van een of albei van ons ouers het,” verduidelik Kobus. “Die gedagte dat jou man jou aangelok het omdat hy in sekere opsigte soos jou ma of jou pa is – gewoonlik die een met wie jy die moeilikste verhouding het – kan ’n skok wees. En dis juis die ‘problematiese’ ouerlike eienskappe wat jou maat weerspieël.”

Hoekom sou jou onbewuste jou so ’n streep trek? “Jou onbewuste is nie daarin geïnteresseerd om jou ’n storieboekverhouding te laat beleef nie, maar om van jou ’n heel mens te maak. Babas kom ‘heel’ die wêreld in, met die vermoë om vol vreugde en ontspanne te wees en ’n gevoel van verbondenheid met alles en almal te ervaar. As daar klokslag in al hul behoeftes voorsien word, bly hulle in dié bevoorregte staat, maar selfs die toegewydste ouers kan nie volmaakte versorging en geborgenheid bied nie. Sommige behoeftes bly noodwendig in die slag. Onvervulde behoeftes veroorsaak pyn en vrees, en maak happe in ons heelheid.”

Namate kinders grootword, neem dié aanslag toe. “Ons kom byvoorbeeld agter dat ons in sekere opsigte onaanvaarbaar is – vir ons ouers, maats of die wyer gemeenskap. Ons leer om sekere dele eie aan onsself te ontken, of te onderdruk. Teen die tyd dat ons tieners is, is ons net skadu’s van ons heel en ware self.”

Selfs volwassenes met indrukwekkende beroepe en verantwoordelikhede gaan verwond deur die lewe. “Ons doen ons bes om sinvol te leef, maar onbewustelik smag ons daarna om weer die gevoel van onbevange vreugde terug te kry.”

Dié wonderwerk gebeur gewoonlik wanneer ons verlief raak. “Skielik is alles anders. Die wêreld lag ons toe. Ons is aantrekliker, ouliker en oper. Ons voel veilig en vervuld. Solank ons by ons maat is, het ons niks meer nodig nie. Uiteindelik is ons weer heel.”

Tot die werklikheid – én ons maat – hul glans verloor. “Ons ontdek kante van ons geliefde wat ons glad nie aanstaan nie. Selfs eienskappe wat ons vroeër bewonder het, begin ons irriteer. Ons drome spat aan skerwe. Ons is ontnugter en bang dat ons nie sal kan oorleef sonder die liefde en veiligheid wat binne ons bereik was nie. Die verliefdheidsfase het oorgegaan in ’n magstryd.”

Dis juis hier waar Imago-beginsels jou kan help om die saak in ’n positiewe(r) lig te sien en die magstryd mettertyd in standhoudende, volwasse liefde te omskep. Dit kom natuurlik nie vanself nie.

Die proses vra toewyding, deursettingsvermoë en insig. Spesifieke vaardighede, soos hoe om doeltreffend te kommunikeer, word deur die Imago-terapeut oorgedra. Soms is ’n naweekwerkwinkel genoeg om ’n paartjie toe te rus; soms moet hulle ’n pad met die terapeut stap.

Die groot troos is dat enige paartjie wat werklik wil, hul verhouding weer op koers kan kry. Hulle hoef nie ander maats te gaan soek nie. Elkeen ís die “regte een” om van die ander ’n heel mens te help maak.

Eers genesing, dan geluk

“Wat mense moet snap,” sê Kobus, “is hóé Imago-maats mekaar help heelword. Onthou, jou onbewuste spook met die ‘happe’ wat kleintydverwonding in jou heelheid gemaak het. Jou onbewuste wil hê jou maat moet jou die versorging gee wat jou versorgers nie kon nie. Dit lyk logies dat jy ’n maat sou kies met die eienskappe wat by jou versorgers ontbreek het, maar dit werk nie so nie. Jy kies juis ’n maat wat dieselfde eienskappe het. Só herskep jou onbewuste die oorspronklike scenario – en gee jou ’n tweede kans om die kernkwessies op te los.”

Een praktiese voorbeeld raak die hoeveelheid aandag wat ’n paartjie in hul kinderjare gekry het. Gestel die man is met ouerbetrokkenheid oorlaai, terwyl die vrou meestal aan haarself oorgelaat is. Die gevolg is dat die man as volwassene baie ruimte en alleentyd nodig het, terwyl sy maat angstig voel as sy alleen is en hom gedurig naby haar wil hê. Hy ervaar haar as klouerig; sy voel hy is afsydig.

“Om in mekaar se behoeftes te kan voorsien, moet hulle eers bewus word van hoe die prentjie regtig lyk. Volgens Imago-beginsels het huweliksmaats nie terapie nodig nie, want ’n bewuste verhouding is die terapie. In dié geval moet albei teen hul gewone manier van doen ingaan om die ander een liefdevol te versorg. Die man moet die vrou nader aan hom toelaat, en sy moet hom meer ruimte gun. Die heling lê daarin dat elkeen moet ‘strek’ om die ander tegemoet te kom. Die man moet doelbewus emosioneel toegankliker raak, terwyl sy vrou onafhankliker moet word.

“Kyk net hoe wonderlik werk die proses. Elkeen groei verby die beperkinge wat hulle deur verwonding opgedoen het sodat hulle die ander een kan gee wat hy nodig het. Dis geen gemaklike opsie nie, maar die oes is ryk. Hierdie soort groei breek skanse in en tussen mense af.”

Alles goed en wel, maar hoe motiveer jy jouself om verby die grense van jou gemaksone te strek?

“Die antwoord is weer eens bewuswording, dié keer in die sin van ’n sielskonneksie met jou maat. Bewuswording is nie net iets wat jy met jou verstand doen nie. Wonderwerke gebeur wanneer pasmaats mekaar met die hárt begin ‘sien’.”

Die kernvaardigheid wat Imago-terapeute vir paartjies leer, is die paredialoog. In dié tweegesprek praat een maat oor iets wat hom in hul verhouding pla, terwyl die ander aktief luister.

Die gesprek volg ’n voorgeskrewe protokol. Gestel dis die vrou wat praat en die man wat luister. Hy moet telkens dit wat sy sê in háár woorde terugspieël, en sy moet sê of hy alles gehoor het. Het hy nie, moet hy weer luister. As hy alles gehoor het, vra hy dat sy hom meer daarvan vertel. So reik die gesprek dieper en dieper. Dis spesiaal ontwerp om die een wat praat, se kindertyd ook ter sprake te laat kom omdat verhoudingfrustrasies se wortels byna altyd in die grootwordjare lê.

Die krag van die paredialoog is dat dit ’n veilige ruimte skep. Die een wat luister, kan nie terugkap nie, en word geleidelik in die ander een se binnewêreld ingetrek. In ’n stadium kom jou maat se wonde aan die lig. Dit laat jou selde onaangeraak. As jy iemand se seer so duidelik sien, maak dit jou bereid om jou gedrag te verander.

Die gesprek kan byvoorbeeld ’n oënskynlik onbelangrike saak soos die ontbytskottelgoed raak. Gestel die vrou wil soggens die skottelgoed gewas en die kombuiswerkvlakke skoon hê voor die paartjie werk toe ry, terwyl die man nie kan begryp waaroor die bohaai gaan nie.

In die paredialoog kom hy agter dat sy vrou kleintyd onder haar ma se tong deurgeloop het wanneer hulle smiddae by die huis gekom het en enigiets in die kombuis nie op sy plek was nie. Hy síén hoe angstig hierdie woede ’n agtjarige kon maak, en hoe ’n deurmekaar kombuis die angsgevoelens laat herleef. Omdat hy met sy hart geluister het, voel sy maat hy het haar gehóór.

Die band wat sulke gesprekke skep, word moeilik in woorde vasgevang. “Om regtig gehoor te word, versterk nie net die emosionele verbintenis tussen twee mense nie, maar is ook ’n kragtige geslagsprikkel,” sê Kobus.

Wat kan jy van ’n werkwinkel verwag?

’n Imago-verhoudingswerkwinkel duur gewoonlik van Vrydag- tot Sondagaand. Die groepe wissel van sewe tot vyftig paartjies. Die feit dat al die paartjies in dieselfde bootjie is, skep gou ’n band tussen hulle. Almal voel aanvanklik onseker, maar deel ook die begeerte om hul verhouding ’n hupstoot te gee.

Die aanslag is simpatiek sonder om sentimenteel te wees, en paartjies kom nooit onder druk om hul vuil wasgoed voor almal te was nie. Die proses is ook nie daarop gemik om vas te stel wie die skurk in die verhaal is, of om blaam uit te deel nie. Die klem val eerder op selfinsig en ’n nuwe blik op jou verhouding en jou maat.Die aanbieding sluit skyfies, video-insetsels, musiek, groepbesprekings, individuele, paartjie- en pretoefeninge in. Kobus en sy vrou, Anita, wat die werkwinkels organiseer, huiwer nie om voorbeelde uit hul eie verhouding te gebruik om die ervaring te verryk nie. Hulle demonstreer ook die paredialoog op die openhartigste manier.

In die werkwinkel word jy gelei om terug te gaan na jou kinderjare en aan die hand van die versorging wat jy gekry het ’n prentjie van jou eie imago te vorm. Vergelyk jy dit met jou maat s’n, kan jy ’n paar helder oomblikke beleef … Nuwe insigte in die fases van ’n langtermynverhouding kan jou verlig laat besef dat jul verhouding eintlik “normaal” is, en jou moed laat skep omdat jy nou ’n “padkaart” het wat jou wys waar julle is en waarheen julle kan beweeg.

Jy leer watter soort versorging jy nodig het en hoe om jou maat daarvoor te vra. Deelnemers maak kennis met ’n vertroostende manier om mekaar nieseksueel vas te hou, en leer ook hoe om hul maat met positiewe energie te oorlaai (flooding).

“Die transformasie van verhoudings gebeur nie maklik of oornag nie,” som Kobus dit op. “Die werkwinkel is net die wegspringplek wat jou die hulpmiddels in die hand gee. Tog kry paartjies hopelik hier die motivering om te begin strek om hul maats te gee wat hulle nodig het, en om elke dag doelbewus en bewustelik lief te hê.

“Dit kan die eerste tree wees op ’n lewenslange reis – ’n pad wat nie net die twee maats nie maar ook ander, veral hul kinders, mateloos kan verryk.”

Doen dit net

Die mense wat sy Get the love you want-verhoudingswerkwinkels bywoon, kom nie almal vrolik en vol moed daar aan nie, sê kliniese Imago-verhoudingsterapeut Kobus van der Merwe. “Dikwels word die man of die vrou daarheen ‘gesleep’. Party wil selfs vooraf kanselleer, en dan gesels ons oor hoe dit makliker gemaak kan word. Weerstand is natuurlik; verandering op ’n sensitiewe gebied soos ’n langtermynverhouding maak baie mense bang. Tog ervaar ons dat dit dikwels die mense met die grootste voorbehoude is wat agterna skaars uitgepraat kan raak oor hoe betekenisvol die ervaring was.”

Meer inligting by www.imagoafrica.org

Lees ook: Uit die redakteur se pen: Om te Luister

The post Word weer hartsmaats appeared first on rooi rose.

Deur Anlie Janse van Rensburg

Ek weet nie van jou nie, maar ek vind dit soms baie moeilik om te luister. Wanneer iemand te veel praat, verloor ek belangstelling. Wanneer iemand nonsens praat, verdwyn my aandag. Wanneer iemand in ’n luidrugtige stemtoon praat, vind ek dit moeilik om in te neem wat hy of sy sê, want dit voel of hulle op my skree.

Nie almal van ons kry dit reg om altyd na die regte dinge te luister nie.

Hoe luister jy? Dwaal jou gedagtes wanneer jou vriendin oor haar kinders spog of jou wederhelf oor die dag se gebeure mor? Luister jy dalk eerder aandagtig as jou buurvrou oor jul ander buurvrou skinder? Wanneer spits jy jou ore en wanneer slaan jou ore toe? Luister jy na die regte dinge? Of luister jy net met ’n halwe oor, want jy wil graag jou mening oor ’n onderwerp lug en kan amper nie wag dat jou gespreksgenoot moet klaarpraat sodat jy ’n beurt kan kry nie?

Luister jy na die persoon wat jou venynig afkraak, en hoor jy minder die opbouende woorde wat jou dierbares vir jou sê? Ons moet kies om die koring van die kaf te skei en te luister om ag te slaan op dit wat positief en opbouend is.

Ons almal is seker een of ander tyd daaraan skuldig dat ons na die verkeerde dinge luister, of soms glad nie na mekaar luister wanneer ons juis moet nie.

Ek gaan probeer om ’n goeie luisteraar te wees en my ore vir die regte dinge te spits.

Joernalis en aanbieder Lourensa Eckardt sê dit was nog altyd vir haar belangrik dat ’n mens moet luister. “Dit is elke dag die belangrikste deel van my werk. Ek dink ons lewe in ’n tyd waar daar te min klem gelê word op die feit dat ’n mens moet luister. Omdat ons so min luister, vervlak dit diskoers en praat ons dikwels verby mekaar. Om te luister, beteken ook dat jy ná die tyd moet absorbeer om na te dink oor wat jy gehoor het.”

Lees ook: Gee om – dis goed vir jou!

The post Uit die redakteur se pen: Om te Luister appeared first on rooi rose.

Doen joga met jou hande

As jy lang ure voor ’n rekenaar deurbring of selfs met artritis sukkel, is hierdie oefening perfek vir jou. Terwyl jy in die verkeer stilstaan, strek jou hande voor jou stuurwiel uit en rek en strek jou vingers. Hou jou vingers vir ’n paar sekondes so wyd uitmekaar soos jy kan en maak dan ronde bewegings met jou gewrigte.

Herhaal dit drie keer. Buig dan elke vinger in die vorm van ’n vierkant en druk saggies teen jou nael met jou ander hand se duim. Dit sal die beweeglikheid van die gewriggies in jou vingers, asook die bloedvloei, verbeter.

Luister na ’n audioboek terwyl jy wag

Nes slaaptydstories die jongklomp rustig maak, kalmeer audioboeke ons grootmense. Hou ’n verskeidenheid hiervan in jou kar en luister hoe die verhaal afspeel terwyl jy in die warboel van karre om jou vasgevang sit. Deur op die storie in plaas van die verkeer te fokus, sal jy kalmer daarvan afkom.

Wees produktief

Maak jou tyd in die verkeer so produktief as moontlik deur alle werksverwante oproepe in die oggend te skeduleer. So kan jy terwyl jy wag met jou dag se take begin en reeds baie gedoen hê teen die tyd wat jy by die werk aankom. Gebruik ’n draadlose oorstuk om jou oproepe te maak, sodat jou hande vry is om te bestuur (en jy nie deur ’n verkeersbeampte afgetrek word nie!)

Maak jou kar ’n kalmerende oase

Elke vrou het ’n spesifieke reuk, eet- of drinkding wat haar kalmeer. Hou al hierdie dinge wat jou rustig maak in jou kar net vir ingeval jy dit nodig gaan hê. As jy van laventel hou, kan jy ’n lugvervrisser met ’n laventel-geur in jou kar plaas, of as kamille-tee jou beter laat voel, neem vir jou ’n reisbeker vol van dit saam op pad werk toe. Die lys is eindeloos!

Haal diep asem

Dit is ’n eeuoue boereraat, maar dit werk! Haal drie keer diep asem, tot in jou maag, en blaas dan stadig uit. Jy sal meer verfris voel en beter op die besige pad kan fokus.

Lees ook: Alternatiewe terapieë

The post Bly koel en kalm in die verkeer appeared first on rooi rose.