Nare bedmaats: Raad vir stofmyte deur Anet Schoeman. Hooffoto: iStock/fongleon356

As jy volgende keer tussen jou silwerskoon beddegoed inkruip, weet dat die kanse groot is dat jy die einste kraakvars bedlinne met derduisende stofmyte deel …

Studies toon dat die gemiddelde matras tussen 100 000 tot ’n miljoen stofmyte huisves. Boonop kan tien persent van die gewig van ’n kussing wat twee jaar oud is, stofmyt en hul afval, dooie vel en karkasse wees!

Dis voorwaar genoeg om jou nagmerries te gee.

Wat is stofmyte?

Stofmyte is mikroskopiese klein familielede van spinnekoppe wat op die dooie selle van jou en jou troeteldiere se vel teer. Net omdat hulle nie soos muskiete op jou bloed teer of jou soos ander gediertes byt nie, beteken dit helaas geensins dat hulle oulike bedmaats is nie.

Hul afval (mis) bevat ’n proteïen, wat as jy dit inasem of aanraak, tot allergiese simptome kan aanleiding gee. Hieronder tel ekseem, nies, jeukerige en lopende neuse, jeukerige oë en selfs asma.

Lees ook: Hou jou matras skoon!

Waar kom hulle voor?

Hierdie onwelkome gaste kan regdeur die huis gevind word, maar die grootste konsentrasie (en dus ook allergene) kom in die slaapkamer in jou bed voor omdat dit die perfekte teelaarde bied. Die hitte, vogtigheid en ’n onbeperkte voorraad dooie velselle, maak dit ’n fees vir stofmyte.

iStock/onurdongel

Wat kan jy doen?

Hier is 12 dinge wat jy kan doen oor stofmyte in jou huis.

1 Gebruik bevogtigers versigtig

Dr Martin Davis, ’n kinderarts en pediatriese pulmonoloog in Johannesbuirg stel voor dat bevogtigers (humidifiers) net in die aand en net vir spesifieke respiratoriese infeksies vir kort periodes aangeskakel word. (Vogtigheid verbeter die omgewing vir huismyt en veroorsaak muf wat allergieë vererger).

iStock/kate_sept2004

2 Neutraliseer allergene

Daar is handige produkte op die mark (bv. MiteFree, Allergen Spray beskikbaar by DisChem en Baby City) wat jy op matrasse en kussings kan spuit om allergene van huismyt te neutraliseer.

3 Koop matrasbeskermers

Belê in matrasbeskermers wat verhoed dat die klein gediertes in jou matras beland. Kyk uit vir beskermers wat van ’n baie digte materiaal gemaak is wat waterdig is maar lug deurlaat en so verhoed dat huismyt kan deurkom (bv. die Protect-A-Bed-reeks).

4 Stofsuig jou matras

Gebruik jou stofsuier en suig jou matras elke maand uit.

iStock/Yana Tikhonova

5 Was jou matrasoortreksels gereeld

Was matrasoortreksels elke vier tot ses weke op ’n warm siklus om dooie velselle en sweet te verwyder. Was bedlinne elke week op 60 grade en was duvets en kussings een keer ’n maand. As jy kussingoortreksels gebruik hoef jy kussings net een keer per jaar te was.

6 Kinderspeelgoed moet ook gewas word!

Kinders se sagte speelgoed wat in die bed slaap, moet ook elke week op ’n warm siklus gewas word. As dit nie op ’n warm siklus gewas kan word nie, kan jy dit 24 uur in die vrieskas plaas en dan op ’n koue siklus was.

iStock/PeopleImages

7 Los jou bed oop

Moenie jou bed dadelik opmaak in die oggend nie. Hou die duvet oopgevou totdat sweet uitgedroog het en trek dan die bed toe.

8 Sinteties is beter as vere en dons

Sintetiese duvets en kussings is meer bestand teen huismyt as vere en dons.

iStock/sutteerug

9 Hou die kamer skoon

Stofsuig slaapkamermatte en die bed se basis gereeld en verkieslik met ‘n stofsuier wat ’n HEPA-filter het.

10 Vervang matte en gordyne

In ernstige gevalle van allergieë mag dit raadsaam wees om alle matte met harde vloerbedekking soos hout of teëls te vervang en gordyne met blindings.

iStock/asbe

11 Vee dit af!

Vee vloere en blindings daagliks met ’n nat mop of lap af.

12 Onthou woef en kiets se beddens!

Was troeteldiere se beddegoed ook gereeld.

Lees ook: Donderweer, vuurwerke, en jou angstige troeteldier

iStock/TatyanaGl

The post Nare bedmaats: Raad vir stofmyte appeared first on rooi rose.

Allergiese reaksies op byna alle kossoorte is relatief lig – ongemaklik wel, maar dit sal jou gewoonlik nie jou lewe kos nie. Jy móét egter van die twee uitsonderings weet: ’n allergie vir seekos en allergie vir grondbone.

Albei hierdie voedselsoorte kan by allergiese mense ’n hewige reaksie veroorsaak wat kan oorgaan in lewensbedreigende, anafilaktiese skok en die dood. Boonop kan die reaksie baie gou ontwikkel. Jou lewe kan letterlik binne minute in gevaar wees, tensy jy die tekens van ’n allergiese reaksie op seekos kan uitken en blitsig die regte hulp kry.

Lees ook: 6 slaapprobleme, 6 oplossings

Hier is die ses tekens van ’n allergiese reaksie op seekos. ’n Allergiese reaksie op grondbone lyk presies dieselfde.

Ses simptome van ’n ernstige allergiese reaksie op seekos, vis en skulpvis

1. Dit begin gou. Die meeste mense reageer binne ’n paar minute na hulle die seekos geëet het, terwyl ’n klein groepie mense die eerste simptome eers ’n paar uur later ervaar.
2. Sukkel om asem te haal. Die persoon voel en klink soos iemand wat asma het.
3. Jou lippe, tong en/of keel swel.
4. Jou bloeddruk val. Omdat jy waarskynlik nie die regte toerusting by jou het nie, sal jy dit nie kan meet nie. Maar kyk uit vir die volgende simptome: sy pols is swak en stadig, hy is baie bleek, en/of hy is verward of deurmekaar.
5. Veluitslag. Jy kan in kolle uitslaan, of rooi opgehewe swelsels ontwikkel.
6. Jy jeuk.  Jy kan ontsettend jeuk, veral op jou lippe en in jou mind en keel.
7. Maagsimptome. Jy voel naar, gooi op, het maagkrampe en/of diarree.

Neem iemand dadelik dokter toe as:

• hy/sy sukkel om asem te haal
• sy/haar tong en/of lippe opswel of sy/haar keel toeswel

Wat om te doen ná ’n allergiese reaksie op seekos

Vanselfsprekend gaan jy voortaan die spesifieke seekos waarop jy gereageer het heeltemal vermy. Maar, het jy geweet dat allergieë in ‘families’ voorkom? As jy vir een item allergies is, is die kanse baie goed dat jy ook vir almal in dieselfde familiegroep allergies sal wees. Laat jouself ná ’n allergiese reaksie op ’n spesifieke seekos toets, en vind uit of daar ander seekosse is wat jy ook moet vermy.

Lees ook: Hoe voel dit as jy ’n katarak of gloukoom het?

Presies waarvoor is jy allergies?

Seekos val eintlik in drie kategorieë:

• Vis, wat ook sushi insluit
• Gedopte skulpvis, soos kreef, garnale (shrimp) en kalamari
• Seeslakke soos perlemoen, oesters en mossels, dus seediere met ’n eie skulp.

Mense is eintlik selde vir al drie soorte allergies. As jy op vis reageer, is dit baie moontlik dat jy glad nie sal reageer op kreef of perlemoen nie. Gestel jy reageer op perlemoen? Oppas dan vir al die ander soorte seekos wat uit skulpe kom, soos oesters, mossels en perdekrulle.

Lees ook: Gordelroos: Wat jy moet weet

Kosse wat jy moet vermy as jy vir seekos allergies is

Dit is relatief maklik om seekos uit te ken, en dit dus te vermy. Maar het jy geweet die volgende items kan die allergeen in seekos bevat en ook ’n allergiese reaksie ontlok? As jy ’n seekos-allergie het, let op of hierdie items nie dalk ook simptome soos asma, ’n veluitslag of diarree by jou ontlok nie, sodat jy dit kan vermy:

• Caesar-slaaisous
• Worcestershiresous
• Nam pla (Thai-vissous)
• Ceviche (rou vis of skulpvis wat in suurlemoensap gemarineer word en rou geëet word)
• Kaviaar
• Gelatien (gaan die etiket na: dit kan van vis of van diere afkomstig wees)
• Omega 3-aanvullers (gaan die etiket na: dit kan van plante, neute of vis afkomstig wees)
• Geregte soos cioppino, bouillabaisse, fumet, paella, pissaladière, seekospizza, sushi, coponata, nicoïseslaai, rolmops, vischowder, visvingers, viskoekies.

Hoe verskil voedselvergiftiging van seekosallergie?

Jy het ’n visgereg geët en voel baie sleg: het jy voedselvergiftiging, of is dit jou eerste allergiese reaksie op seekos? Mense met voedselvergiftiging het gewoonlik net simptome wat met hul maag verband hou. Jy is tipies:

• Naar
• Gooi op
• Het diarree
• Het erge maagkrampe

Mense met ’n allergie het al hierdie simptome maar hulle sukkel ook om asem te haal, hul lippe, mond en/of keel swel op en hulle kry ’n veluitslag.

Lees ook: Tekens van lae ystervlakke

The post Ken ’n vis-allergie uit: Ses tekens van ’n allergiese reaksie op seekos én grondbone appeared first on rooi rose.

Avo-toebroodjies: Die nuwe “toebroodjie” deur Vickie de Beer. Foto: Charles Russel

Die nuwe ‘toebroodjie’
Avokado-liefhebbers is gaande oor dié nuwe gier. Avokado’s word in die plek van brood gebruik om jou gunsteling-toebroodjie net nóg lekkerder te maak. Dis boonop baie heilsaam. Dié gier het in Amsterdam by The Avocado Show-restaurant posgevat en vinnig wêreldwyd gewild geword.

Probeer hierdie Avo-toebroodjie:

1 avokado, geskil en middeldeur gesny.

Pak lappies gerookte salm, bokmelkkaas en kruie-blaartjies op die onderste helfte.

Sit die ander helfte bo-op.

Sprinkel suurlemoensap oor,  gevolg deur ’n paar sesamsaadjies en siedaar! ’n heilsame, smullekker avobroodjie.

Lees ook: Smullekker halloumi-en-groenteburger

Mango-en-klapper-yskastert

Hoenderslaai met avokadohoemoes en krakerige antieke grane

The post Avo-“toebroodjies” appeared first on rooi rose.