Die legendariese Anton Goosen is Woensdagaand tydens die glansryke Aitsa Musiektoekennings vereer vir sy lewenslange bydrae tot Afrikaanse musiek. Goosen, wat volgende jaar 80 word, het oor meer as vyf dekades nie net die klankbaan van Afrikaanse musiek help vorm nie, maar ook die grondslag gelê vir ’n hele generasie kunstenaars. Hy staan bekend as die “liedjieboer” en word as die vader van Afrikaanse rock beskou. Met hierdie eerbewys erken die Aitsa Afrikaanse Musiektoekenningstrust sy belangrike rol in die ontwikkeling, bevordering en bewaring van Afrikaanse musiek.

Hier is ’n terugblik op sy merkwaardige loopbaan:

Anton Goosen is op 5 Maart 1946 op Middelburg in die Oos-Kaap gebore en word volgende jaar 80 jaar oud.  Hy is in die volksmond bekend as die liedjieboer en het meer treffers agter sy naam as enige ander Suid-Afrikaanse sanger.

Na sy skoolopleiding studeer hy aan die Heidelbergse Onderwyskollege waar hy ’n Diploma in Psigopatologie vir spesiale onderrig vir verstandelik gestremde kinders verwerf.

Daarna word hy ’n onderwyser by Suidheuwels Laerskool en toe by Alberton English Medium Primary en daarna tussen 1970 en 1974 is  hy die Afrikaanse onderwyser by St. Stithian’s Preparatory School. In hierdie tyd skryf hy ’n musiekblyspel, Jantjie ko’ huistoe, wat deur die leerlinge van St Stithians opgevoer word.

In  1974 verlaat hy die onderwys en werk as deeltydse musiekresensent by die Beeld-koerant en ook in dieselfde hoedanigheid onder die skuilnaam Jantjie Blom by Huisgenoot.

Dis juis in die hoedanigheid wat hy vir Sonja Herholdt ontmoet. Sy begin om van sy liedjies op te neem en dit lei tot ’n baie suksesvolle, jarelange werkverhouding en treffers soos Jantjie, Waterblommetjies, Harlekyn, Hanoverstraat, Trein na Matjiesfontein en Oberammergau.

In 1979 het Anton die temamusiek vir die satiriese rolprent Pretoria O Pretoria! geskryf wat die oorspronklike weergawe van Kruidjie-roer-my-nie bevat het.  Die liedjie was aanvanklik in sy oorspronklike vorm verban en is later met aangepaste lirieke heruitgereik en het ’n reuse treffer in Afrikaans geword.

Hy skryf ook vir Carike Keuzenkamp (Hoeka toeka en Byeboerwa) en Laurika Rauch (Straattroebadoere en Atlantis).

Saam met Merwede van der Merwe werk hy as musiekadviseur en liedjieskrywer aan die opspraakwekkende televisieprogram, Musiek en Liriek.

Goosen het ook ‘n rock-grondslag gelê vir nuwe opkomende kunstenaars om te volg. In 1983 doen Goosen die regie van Wildebeest, die eerste Afrikaanse rock-album.

Hy onderneem uitgebreide toere voor vol sale regdeur Suid-Afrika en Namibië, sowel as die Kongo, België, Nederland, Spanje, Australië, Namibië en Mosambiek en tree ook 13 keer in Londen op.

Hy reik in 1979 sy langspeler (Boy van die suburbs) uit, wat ‘n eerste vir  ’n skrywer-sanger in Afrikaans was. Die liedjie Blommetjie gedenk aan my op hierdie album word allerweë beskou as die eerste rockliedjie in Afrikaans. Hiernaas is Anton bestempel as die “Vader van Afrikaanse rock-musiek”.

In samewerking met onder andere Laurika Rauch, Koos du Plessis, Jannie du Toit, Louis van Rensburg en Clarabelle van Niekerk was Anton die voorloper van die musiek en lirekbeweging in 1979.

Hierna volg verskeie verdere albums waarvan elf goue status bereik.

’n Geraas-toekenning word in November 2001 aan hom gemaak vir sy lewensbydrae tot Afrikaanse musiek en in Mei 2002 verower hy sy tweede Sama-toekenning vir Beste Afrikaanse kontemporêre album met Vis innie bos, hierdie album is deur kritici beskou as die eerste suksesvolle wêreldklas musiek album in Afrikaans, hiermee breek Goosen weereens nuwe grond vir Afrikaans.

In April 2002 word hy aangestel as beskermheer van die Aardklopfees.

Hy ontvang ’n toekenning vir lewenslange bydrae tot Afrikaanse musiek by die Huisgenoot-skouspel in September 2003 en in Januarie 2004 word hy toegelaat tot die South African Rock Digest’s Hall of Fame.

Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vereer hom in 2009 met ’n eeufeesmedalje vir sy baanbrekerswerk in die kunste en in dieselfde jaar ontvang hy ’n Suid-Afrikaanse Musiekprys (Sama-toekenning) vir sy lewenswerk, saam met Yvonne Chaka Chaka. Saam het die twee kunstenaars, bygestaan deur die Lucky Dube-orkes, Pampoene oppie dak vir ‘n gehoor van 6 000 grootliks Engelssprekende gehoor by Sun City gesing.

Die ATKV vereer hom in 2010 met ’n toekenning vir sy bydrae tot Afrikaans as liedjieskrywer. Sy bydrae tot Afrikaanse musiek word verteenwoordig deur die 19 Liedjies van Anton Goosen wat in die FAK Sangbundel Volume 2 wat einde 2012 uitgereik is, opgeneem is – dit is meer liedjies as enige ander liedjieskrywer in Afrikaans.

Op 21 November 2016 het die FAK die prestige toekenning  vir besondere kultuurprestasie aan Anton Goosen toegeken vir sy lewenslange bydra tot die bevordering van Afrikaanse musiek.

En op 5 November 2025, in sy tagtigste lewensjaar, vereer die Aitsa Afrikaanse Musiektoekenningstrust vir Anton Goosen met ’n Aitsa-toekenning vir sy lewenslange bydrae tot Afrikaanse musiek wat oor meer as 50 jaar strek.

Lees ook: Suidooster vier ‘n dekade! Hier’s wat jy dalk nie van dié mylpaal-sepie geweet het nie

The post Aitsa-musiektoekennings vereer Anton Goosen vir lewenslange bydrae tot Afrikaanse musiek appeared first on rooi rose.

Die Liedjieboer Anton Goosen is terug met ’n storie wat die hart tref. Anton, een van die invloedrykste figure in die Afrikaanse musiekbedryf, het pas sy jongste enkelsnit, Tik Tok (Die ballade van Klasie van Staden) vrygestel. Hierdie aangrypende ballade neem luisteraars op ’n emosionele reis deur die lewe van Klasie Frik van Staden – ’n eensame spoorwegwerker in die Karoo, vasgevang in die genadelose tik-tok van tyd. 

Met byna vyf dekades in die musiekbedryf, bly Anton se vertelkuns en lirieke tydloos. Tik Tok verken temas van isolasie, roetine en die onvermydelike verbygaan van tyd, met ’n dramatiese wending wat luisteraars sal boei. Die lied is geïnspireer deur ’n ware gebeurtenis, maar Anton het dit omskep in ’n diep simboliese en emosionele ballade. 

“Hierdie lied gaan oor tyd. Vir Klasie het die tik van die horlosie sy werk en sy eensame bestaan gesimboliseer. Maar, op sy laaste dag, doen hy iets drasties wat alles verander,” verduidelik Anton. 

Dit is die vyfde enkelsnit vanaf Sirkels, ’n album wat tyd en sy impak op ons lewe ondersoek. Die album is ’n versameling boeiende stories en diep introspektiewe liedjies, getrou aan sy kenmerkende styl.  

Karlien Meiring het met die Liedjieboer gesels oor stiltes, sy jongste album en sy huis in Gansbaai. 

Sirkels fokus op die tema van tyd. Hoe het jou eie beskouing van tyd verander oor jou vyf dekades in die musiekbedryf? 

Tyd is onsigbaar, maar dat dit die lewe van ons hele planeet beïnvloed, is ’n algemene waarheid. “Time is a jet plane, it moves too fast” het Bob Dylan gesê en dis waar, want tyd het nie ’n pause-knoppie nie. In my jongste enkelsnit “Tik Tok” word die onderwerp verduidelik aan die hand van Klasie Frik van Staden wat op ’n eenman-sylynstasie in die Karoo vir 40 jaar die spoorweghorlosie sit en dophou het. Klasie vang egter iets uiters drasties aan op sy laaste werksdag. Dis gegrond op ’n ware gebeurtenis wat ek by ’n oud-joernalis gehoor het, maar ek het die einde bietjie opgekikker … 

Jy werk gereeld saam met jonger kunstenaars. Watter Afrikaanse musikante inspireer jou deesdae? 

Daar is heelwat musikante se werk wat ek respekteer onder andere Francois van Coke, Gian Groen, Jan Blohm, Spoegwolf, Deon Meiring, Frieda van den Heever, Gert Vlok Nel en baie ander wat inheemse musiek vertolk en lewendige musiek uitvoer.  En natuurlik ook gevestigde ouer kunstenaars, soos David Kramer, Laurika Rauch en Coenie de Villiers. 

Jy is tans besig met die herstel en aanbou van jou Laventelhuisie in Gansbaai. Wat beteken daardie plek vir jou? 

Dis my tuiste, dis my dorp. Laventelhuisie is ’n historiese vissershuisie met dik klipmure, maar soos dit op die kus gebeur, hou dakskroewe nie vir honderde jare nie en in die winterreënseisoen was dit ’n nagmerrie. Ek het dikwels vir mense gesê dat as ek ooit ’n reënmeter sou wou opsit, sal reg bo die televisie die beste plek wees.  Maar ná die chaos gaan daar heerlike (en droë) orde wees. 

Ek is baie lief vir die Overstrand en sy mense, en Laventelhuisie kry ’n nuwe dak en ekstra leefruimte bo sodat die uitsig oor die hawe en die diepblou dam nog mooier gaan wees.  

As jy vir ’n week in totale stilte en afsondering moes wees, sou jy dit geniet of mal raak? 

Met die klank van bouers wat ek op die oomblik daagliks moet verduur, sal stilte eersdaags ’n wonderlike ervaring wees. Ek hou van die klank van stilte en kreatief gesproke, ervaar ek dit as uiters aangenaam. Ek weet van skrywers wat in ’n bus of besige straat op ’n bankie kan sit en skryf, maar ek is nogal aandagafleibaar en stilte om my werksruimte is vir my ’n vriend.  

As jy nie ’n musikant was nie, watter ander loopbaan sou jy vir jouself kies? 

Ek is ’n sanger/liedjieskrywer, maar as ek ’n ander beroep sou wou nastreef, sou dit liedjieskrywer/sanger gewees het! Ha-ha! Willie Nelson het op ’n tyd gesê: “Music still beats working.”  

Ek dink nie ek sou die pak klere en das-ding kon gedoen het nie, dit sou seker iets anders in ’n kreatiewe rigting gewees het. Ek sou graag wou skilder, maar het geen talent daarvoor nie. Ek sou ook baie graag iets soos die Asterix-tekenprent wou uitgedink en geteken het. 

Tik Tok (Die ballade van Klasie van Staden) is nou beskikbaar op alle digitale stromingsplatforms. Laai dit hier af.  

Lees ook: Vyf-vinnige-vrae met Beer Adriaanse oor Niggies en sy intensste rol nóg

The post Vyf-vinnige-vrae met Anton Goosen oor die verloop van tyd en sy nuwe musiek appeared first on rooi rose.

Hierdie en vele ander verhale word opgediep in die tweede reeks van Die Storie van Afrikaanse Musiek wat eerskomende Vrydag (7 Maart) kort ná die 20:00-nuus afskop.

Die bekende sanger, Pieter Smith skuif weer agter die mikrofoon in wanneer hy gesprekke voer met ván die grootste kunstenaars in die geskiedenis van Afrikaanse musiek.

Die eerste reeks het die ontstaan van Afrikaanse musiek ván die vroeë 1900’s tot in die middel  1970’s ondersoek en daar is onder meer gesels oor kunstenaars soos Chris Blignaut, Dawid de Lange, Hendrik Susan en Groep Twee.

In die nuwe reeks word die storie verder ingekleur deur gesprekke met onder andere Rina Hugo, Anton Goosen, Jannie du Toit, Steve Hofmeyr en Carike Keuzenkamp.

Smith vertel dat die kunstenaars wat in die reeks vermeld word nog hier is om self hulle stories te vertel. “Dus hoor jy die stories agter die liedjies uit die perd se bek,” sê hy.

In dié reeks sal jy uitvind wat die stories agter Anton Goosen se immergroentreffers is, Jannie du Toit werp meer lig op die geskiedenis van die Musiek- en Liriekbeweging en Steve Hofmeyr deel ‘n interessante staaltjie oor elk van die vrystellings in sy loopbaan.

Smith vertel dat die programreeks sy twee grootste belangstellings, genaamd musiek en geskiedenis, byeenbring.

Lees ook: Vyf-vinnige-vrae met musieklegende Jannie du Toit oor sy opwindende jaar wat voorlê

Deurtastende navorsing word oor elke kunstenaar wat ‘n buiging in die program maak gedoen.

Die Storie van Afrikaanse Musiek maak van elke Vrydagaand ‘n leersame en vrolike Vrydagaand. Skakel net na die 20:00-nuus daarvoor in op Pretoria FM.

Lees ook: Ontmoet die vroue wat ons Proteas uitgeboul het

The post Pretoria FM: Hoofstuk twee van ‘Die Storie van Afrikaanse Musiek’ op pad weens gewildheid appeared first on rooi rose.

Die legendariese en geliefde sanger, musiekregisseur en “liedjieboer”, Anton Goosen, is terug in die kollig met ’n splinternuwe enkelsnit.

Bly by my, (my lief) – ’n gedig van Antjie Krog wat hy op sy besonderse manier vir die Woordfees getoonset het – is ’n liefdesliedjie in ’n, soos hy sê, “Afrikaanse sagte blues genre”.

“Ons moes vir die Woordfees se huldigingsprogram, Al om Antjie, twee van Antjie Krog se gedigte kies. Bly by my is een van haar bekendstes. Daar is ander deuntjies met dieselfde titel en dus het ek dit verander na Bly by my, (my lief), maar omdat dit egter nie ’n liriek is nie, het ek die koorgedeelte bygeskryf,” verduidelik Anton.

Die enkelsnit vorm deel van Anton se nuwe album, Sirkels, wat eersdaags uitgereik word. Die album, wat nege nuwe liedjies bevat – insluitend drie toonsettings en twee duette – is ’n luister-album wat ballades, stories, dans-, protes-, en rock-musiek insluit.

Anton, wat algemeen as die vader van Afrikaanse rock beskou word, is in 1946 in die Karoo gebore en het in Kroonstad grootgeword.

Oor die jare, het hy meer treffers op sy kerfstok as enige ander Suid-Afrikaner versamel en het al meer as 20 albums uitgereik; die musiek vir verskeie rolprente soos Die Laaste Tango, ’n Pawpaw vir my Darling en Siembamba geskryf; asook liedjies vir onder andere Laurika Rauch, Carike Keuzenkamp en Koos Kombuis neergepen.

Hy is tydens sy dekades-lange loopbaan as liedjieskrywer en sanger met verskeie toekennings vereer, o.a. Sari’s, Ghoemas, Geraas, Vonk, en dan SAMA-, Innibos-, die FAK-en Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Kuns en Kultuur-toekennings vir sy lewenslange bydrae tot musiek. In 2023 is hy een van vyf kunstenaars wat in die South African Gallery of Legends ingehuldig is.

Anton Goosen: Liedjieboer, sy lewensverhaal wat deur die bekende joernalis Hanlie Retief neergepen is, is in 2020 deur NB-uitgewers uitgereik. Die filmvervaardiger Niel van Deventer werk tans aan ’n vier-episode dokumentêr oor Anton se loopbaan.

Wanneer hy nie besig is met sy musiek nie, geniet hy dit om tyd – en ’n glasie Kaapse rooiwyn – saam met sy vrou, Estie, en hul vier honde deur te bring; stappies op die strand, gesprekke met vriende; lees en om reekse op Netflix of Britbox te kyk.

Karlien Meiring het meer oor sy nuutste musikale meesterstuk gaan uitvind

Hoe hoop jy sal jou aanhangers op jou nuwe musiek reageer?

Ek hoop uiters positief! ’n Mens weet nie vooraf wat die reaksie op jou album gaan wees nie; dis maar in die hande van die “musiekgode”. Afrikaanse musiek het oor die afgelope vier dekades baie verander. Nuwe genres, formate en platforms waar musiek gestroom en afgelaai kan word, het bygekom.

Hoe benader jy die skep van nuwe musiek na so ’n lang en suksesvolle loopbaan? Vind jy dat jou proses oor die jare verander het?

In die begin was dit vir my baie makliker, want ek het my hele lewe voor my gehad waarin ek kon skep. Later het ek meestal my kreatiewe idees deur waarneming of navorsing gekry. Ek vind dat soos die jare aanrol, ek meer nasorg doen en stadiger (en hopenlik deegliker), werk.

Daar word dikwels na jou as die vader van Afrikaanse rock verwys. Hoe sien jy die evolusie van Afrikaanse musiek en waarheen dink jy is dit op pad?

Ja, ek het dit al raakgelees, dis als bloot toevallig en grootliks omdat Blommetjie gedenk aan my in rockformaat was. Ek onthou dat my eerste regisseur, Chris Kritzinger, aan die orkeslede in die ateljee die dag gesê het: “Think: Baby come back.” Dit is ’n liedjie van die Equals. En die res is nou geskiedenis. Ek was toe nog ’n musiekresensent by Beeld en het baie wyd na alle musiekgenres geluister. Dit het baie gehelp.

Afrikaanse musiek het sedert die Musiek en Liriek-revolusie in 1979 geweldig gegroei en vlamgevat. En dis ’n tuiste met vele kamers. En dis goed. Daar is ’n hele klomp nuwe, jong kunstenaars (en gevestigdes) wat die vlam van goeie nuwe Afrikaanse musiek hoog hou. Dis lekker om te sien; veral nou dat ons aanstaande jaar 100 jaar vier sedert Afrikaans ’n amptelike taal geword het.

Wat is die mees ongewone of onverwagte plek waar jy inspirasie vir ’n liedjie gekry het?

Dit gebeur gewoonlik op die ontydigste tye soos net voor ek êrens heen moet gaan of besig is om te bestuur, dit was veral moeilik in die dae voor klein bandopnemertjies en selfone. Die een wat ek die beste onthou en die moeilikste was, was toe ek een keer op die N1 van Johannesburg na Pretoria bestuur het en daar ’n wysie in my kop opgedaag het. Ek het niks by my gehad om dit mee vas te pen nie. Ek het dit die hele pad soontoe en terug in my kop herhaal tot ek by my studeerkamer was om daaraan te werk. Dit was eers twee dae later voltooi. Hierdie wysie is nou byeboerwa.

Wat motiveer jou om, selfs na al die jare, gehore met jou musiek en talent te betower?

Sjoe, dis ’n moeilike vraag. Ek lewe vir musiek – ek dink dis die motivering. Dis die vuur wat van binne brand: Soms is dit net ’n gloed, maar met inspirasie vlam dit op – soms selfs onbeheers, want soos Nietzsche gesê het “without music, life would be a mistake.”

KYK: Anton Goosen: Bly by my (my lief) – Amptelike musiekvideo

Die enkelsnit is nou op alle digitale stromingsplatforms beskikbaar. Laai dit hier af.

Lees ook: De Klerk Oelofse gesels met ons oor ‘Juffrou X’ en die impak van onderwysers

The post Vyf-vinnige-vrae-Vrydag met liedjieboer, Anton Goosen – oor sy nuwe musiek appeared first on rooi rose.