1 Eet stadig

Die praktyk van hara hachi bu hou die mense van Okinawa in Japan al jare gesond. Hulle hou op eet as hulle 80% versadig is. Die streek het die hoogste aantal mense wat oor honderd jaar oud geword het in die wêreld. Eet stadig en kou jou kos goed want dit help met die verteringsproses.

Lees ook: Slim maniere om minder sout te gebruik

2 Deel jou nagereg

As jy nie iets soet na ete kan weerstaan nie, bestel eerder een poeding vir twee (of meer) mense. As jy uiteet, kies eerder ’n meer sosiale tapas-styl maaltyd – dit plaas jou nie onder druk om jou bord leeg te eet nie.

3 Loop!

Baie sien op na oefening. Doen eerder gereelde lae-vlak oefeninge wat deel van jou leefwyse vorm. Parkeer ver van die winkels, gebruik trappe en gaan stap elke dag ’n ent. Ons is so gedrewe dat ons nie besef hoe ’n klein verandering aan ons leefstyl ’n goeie impak op ons lewens kan hê nie.

Lees ook: Oefen by die werk: Hier’s hoe

4 Kry genoeg slaap

Studies toon daar is ’n skakel tussen die slaap-gehalte en gewig. ’n Goeie nagrus reguleer die hormone wat ons honger maak. Dit beteken ’n uitgeruste liggaam is makliker om te versadig. Maak seker jy slaap tussen sewe en nege uur per nag.

Lees ook: 6 slaapprobleme, 6 oplossings

Lees ook: 7 mites oor griep

The post 4 geheime van gesonde, gebalanseerde vroue appeared first on rooi rose.

Deur: Elandrè Swart. Foto’s: Pixabay

Ons almal weet dat kos een van die grootste uitgawes is in enige huishouding en alhoewel ons ongelukkig nie alle kruideniersware kan uitskakel nie, kan ons steeds geld spaar deur ons eie groente te groei van stukkies wat ons normaalweg sou weggooi.

Hier is 7 groentesoorte en kruie wat jy by die huis kan plant:

Wortels

Plaas jou worteltoppe met die snykant ondertoe in ’n vlak bordjie of piering met water. Die worteltoppe moet half bedek wees. Plaas dit in ’n helder verligte vertrek of op ’n vensterbank en gee dit water wanneer nodig sodat die wortels nie uitdroog nie. Die worteltoppe sal binne ’n week of twee begin uitloop.

Gemmer

Week groot stukke gemmer oornag in water. Plant dan die gemmer die volgende oggend in ’n grondgevulde pot en plaas die pot op ’n sonnige, warm plek wat minstens 6 ure ’n dag son ontvang. Binne 8 tot 10 maande sal die gemmer volgegroei wees.

Roosmaryn en laventel

Sny 5 cm tot 7 cm van ’n takkie se stam af. Verwyder so 5cm hoog se naatjies en plaas die roosmaryn in water. Plaas die roosmaryn in ’n warm kamer weg van direkte sonlig. Verander die water elke paar dae met kamertemperatuur water.

Afhangende van die temperatuur en omgewing kan die roosmaryn eers binne 4 tot 8 weke wortels maak. Wanneer die takkies begin wortels maak, kan jy hulle in grondgevulde houers oorplant.

Laventel is net so maklik om te groei soos roosmaryn. Nes roosmaryn sny jy net ’n takkie se stammetjie af en plaas dit in water. Roosmaryn en laventel kan saam geplant word tussen groente om peste weg te hou.

Knoffel

Koop ’n knoffelbolletjie by jou winkel en plant elke knoffelhuisie apart. Een huisie knoffel sal een knoffelplantjie produseer. Plant knoffelhuisies afsonderlik en regop na bo, ongeveer 3 cm onder grondvlak. Knoffelhuisies moet 10 cm uit mekaar in rye wat 45 cm van mekaar is, geplant word. Vir beste resultate plant knoffel in ’n sonnige plek.

Rissies

Jy kan ’n aantal warm soetrissies uit die saad wat oorbly, laat groei. Versamel net die sade uit jou rissies. Plant hulle in potgrond en hou dit in direkte sonlig en water daagliks. Rissies groei relatief vinnig en vereis nie veel sorg nie. Red net ’n paar van die sade vir herplanting sodra jy ’n nuwe oes gekry het.

Tamaties

Tamaties kan gegroei word deur die saad te bespaar wat jy in elk geval waarskynlik weggooi. Jy moet net die sade spoel en toelaat dat hulle droog word. Plant in goeie, ryk potgrond totdat jy blaartjies begin uitsteek.

Laat die sade toe om ’n paar duim hoog te word voordat hulle buite verplant word. Tydens koue weer kan jy jou tamaties binnenshuis groei. Onthou om hulle te hou in ’n gebied wat elke week baie sonlig en water kry.

Lees ook: Begin jou eie groentetuin

Lees ook: 10 stappe nader aan ’n “Zero Waste”-lewenstyl

The post Kweek jou eie groente! appeared first on rooi rose.

Allergiemedisyne: Is die langtermyn gebruik van antihistamiene veilig? deur Salomé Delport

So baie van ons is allergies en is permanent op allergiemedisyne. Is ons veilig op medikasie, vra lesers. As jy dieselfde vrae het lees verder. Ons het prof. Claudia Gray, allergiespesialis en pediater van die Rooikruis- en Vincent Palotti-hospitale gevra om met antwoorde te help.

Lees ook: Word jou allergiese reaksie veroorsaak deur ’n seekos-allergie, vis-parasiete of histamiene? 

Is antihistamiene as allergiemedisyne veilig vir langtermyn gebruik?

rooi rose-leser Christa Strydom Louw vra
Ek moet soms tot drie keer per dag antihistamiene gebruik. Kan dit skadelik wees? Kan ek my immuniteit op ander maniere versterk sodat ek nie meer so hipersensitief is nie en minder erg reageer?

Prof. Claudia Gray antwoord
Die nuwe generasie antihistamiene is oor die algemeen baie veilig, selfs teen twee tot drie keer die aanbevole daaglikse dosis, solank jy nie onderliggende nier- of lewerkwaal het nie.

Maar ek is tog bekommerd oor die feit dat jy so dikwels antihistamiene benodig. Dit dui daarop dat jou onderliggende allergiese toestand nie goed onder beheer is nie.

Die beste opsie vir jou is om ’n allergiespesialis te spreek, om uit te vind presies waarvoor jy allergies is. Hy sal jou help om dan die beste behandelingsplan spesifiek vir jou op te stel.

Oor die versterking van die immuunstelsel: dit word in ’n mate verkeerd verstaan. Geen aanvuller kan die korrekte medikasie vir ’n allergie vervang nie. ’n Gesonde leefstyl help egter baie om ’n allergie beter te beheer. Daarom help ’n gesonde dieet wat ryk is aan anti-oksidante. Beperk ook kitskosse. Slaap genoeg dat jou liggaam genoeg ruskans en herstelkans kry. En vermy jou allergiesnellers sover as wat moontlik is.

Lees ook: Berg jou medisyne reg: 5 dinge wat almal moet weet

Hoekom maak allergiemedisyne mens so vaak?

rooi rose-leser Erika Botha vra
Hoekom maak allergie-medikasie mens so vaak?

Prof. Claudia Gray antwoord
Veral die ouer generasie antihistamiene is sederend – met ander woorde hulle is geneig om mense vaak te maak. Die meeste van die nuwer soorte antihistamiene veroorsaak nie vaakheid nie. Maar gesels met jou dokter oor die beste keuse van antihistamien vir jou.

Onthou ook dat sekere mense meer geneig is om vaak te raak van hierdie medikasies. Daarom is dit belangrik dat veral mense met breinsensitiwiteite, bejaardes, kinders en mense met lewer- of nierkwale met hul dokter gesels, sodat hulle die geskikste medikasie vir hulle spesifiek kies.

Lees ook: Hoekom dit belangrik is om eerlik met jou dokter te wees

Newe-effekte van Singulair as allergiemedisyne

rooi rose-leser Elfriede Kinghorn vra
My seun is al van tien jaar oud af op Singulair. Hy is nou dertig. Hy kan dit nie los nie – hy begin binne ’n dag met asma, en ekseem slaan oral uit. Hy het ’n lae dosis probeer maar het oor ’n periode van twee maande totaal agteruit gegaan, met baie asma-aanvalle en ekseem oraloor. Nadat hy teruggekeer het na sy volle dosis het dit rondom agtien maande geneem voor sy vel weer normaal was. Met ander woorde ek vermoed hy gaan Singulair vir nog 50-70 jaar lank gebruik.

Daarom wil ek meer weet oor die nadele van die Singulair, en hoe ons sulke langtermyn gebruik die beste kan bestuur?

Dit lyk nie of Singulair hom depressief maak nie maar ek merk die afgelope jaar of twee op dat sy hande erg bewe? Hy kla ook dat hy sleg slaap. Wat van vrugbaarheid? Kan Singulair geboorte-afwykings veroorsaak? Enige kankers daaraan gekoppel? Swakker longe of skelet?

Prof. Claudia Gray antwoord
Singulair is een van die groep medisynes (genoem die Montelukast-groep) wat die leuktotriene, ’n verbinding in die liggaam wat deel is van die allergiese reaksie, blokkeer. Dit is baie doeltreffend vir asma (dikwels saam met asmapompies) en allergiese rhinitis (saam met neusspuite). In die reël help dit nie vir ekseem nie.

Die meeste mense verdra Singulair goed, en vir hulle is langtermyngebruik veilig. By ’n klein persentasie mense kan dit egter gedrags-, bui- of slaapstoornisse veroorsaak. Hierdie mense moet liewer gebruik van Singulair staak. Sover ons weet het Singulair geen effek op vrugbaarheid nie. Dit word ook nie op hierdie stadium aan kanker of enige ander toestande gekoppel nie.

As iemand egter op Singulair is en steeds gereeld asma kry, beteken dit dat sy asma nie goed onder beheer is nie. In hierdie geval moet hy daagliks sy voorkomende beheerbehandeling vir asma bly gebruik, soos ’n asmapompie of soms ’n montelukast soos Singulair.

Lees ook: Toets jouself vir asma

Ekseem en Singulair

Episodes van ekseem op die vel moet oor die algemeen beheer word met anti-inflammatoriese velrome, soos steroïedrome. Jou dokter sal die regte room vir jou aanbeveel, gebaseer op jou ouderdom en waar jou vel aangetas is. Jy moet ook ’n goeie neutrale velvogmiddel vir ’n ekseemvel gebruik.

As jou vel gereeld opvlam moet jy saam met jou dokter uitwerk wat die veiligste en beste strategië is om die aantal episodes te verminder.

The post Allergiemedisyne: Is die langtermyn gebruik van antihistamiene veilig? appeared first on rooi rose.

Verwerk deur Mariette Snyman. Foto: pexels.com 

Luane Lavery – handelsmerkkommunikasiebestuurder vir British Airways en kulula.com – gee advies vir lugreisigers.

1. Vermy kos wat winderigheid veroorsaak

As ’n oormaat uie, kool en bone jou opgeblase laat voel, kan vlieg hierdie simptome vererger. Vermy hierdie kossoorte liefs voor jy vlieg ter wille van jou (en jou medepassassiers) se gerief. Party mense vind dat pepermenttee en die vermyding van borrel- of soet drankies die tipiese simptome verlig.

2. Jou (water)bottel is jou beste vriend

Verbruikers raak al meer bewus van die omgewingsimpak van eenmalige gebruiksartikels van plastiek en belê eerder in herbruikbare bottels. As jy jou herbruikbare bottel aan boord neem, sal die vlugpersoneel dit op aanvraag hervul. ’n Eenvoudige reël is om 250 ml water te drink vir elke uur wat jy op die vliegtuig deurbring.

Lees ook hoe om ’n laer impak op die omgewing te hê deur hierdie maklike Zero Waste-stappe te volg.

“Drink 250 ml water vir elke uur wat jy op die vliegtuig deurbring.” 

3. Hou matigheid voor oë

’n Glas goeie wyn of ’n yskoue bier is ’n gepaste beloning wanneer jy jou firma elders gaan verteenwoordig of daardie welverdiende vakansie aanpak. Maar om die dranktrollie leeg te drink is allesbehalwe volwasse optrede. Dit benadeel jou gesondheid – en veroorsaak dat jy agterna aaklig sal voel. Beperk jou alkoholinname tot die wetlike perk, of jy nou nà die vlug gaan bestuur of nie. Dan kan jy enigiets ten volle geniet wanneer jy met jou twee voete op Moeder Aarde staan – of dit nou ’n aanbieding of vakansie-aktiwiteit is. Dieselfde geld vir kaffeïen: een of twee koppies koffie is ’n bederfie, maar meer as drie kan jou naar en senuagtig laat voel.

4. Eet dat dit kraak

Navorsing toon dat krakerige kossoorte soos blaarslaai, wortels, seldery, appels en neute konsentrasie bevorder. As jy dus die heel beste PowerPoint-aanbieding ooit op die vlug wil voltooi, kan jy hierdie kosse kies of selfs vooraf vra dat dit verskaf word. (Sien ook die laaste wenk).

“Blaarslaai, wortels, seldery, appels en neute bevorder konsentrasie.”

5. Kies slim

Een maklike manier om jou vlug meer genotvol te maak is om kossoorte met ’n moontlik nadelige uitwerking te vermy. Baie vetterige kos is selde ’n goeie keuse, maar om dit voor die vlug te eet is nog onverstandiger. Comair gebruik hul eie voedselvoorsieningsmaatskappy, Food Directions, sodat hulle volkome kwaliteitsbeheer het oor die kos wat aan boord kulula.com en British Airways voorsien word. Om kos op 30 000 voet in die lug lekker te laat smaak is ’n kuns – of liewer, ’n wetenskap. Baie navorsing is gedoen oor hoe ons smaakknoppies by die druk en droogheid van vliegtuigkajuite aanpas en die kos word daarvolgens voorberei.

6. Enige spesiale dieetvereistes?

Laat die lugredery minstens 48 voor jou vlug vertrek weet indien jy diabetiese, laevet, glutenvry, vegan, Hindoe, Halaal of Kosher kos nodig het, of ’n ete vir ’n kind. Ander spesiale vereistes moet minstens 24 uur voor die tyd aangemeld word.

Lees ook: Wat om te doen as jy in ’n motorongeluk beland

The post Eet en drink só wanneer jy vlieg appeared first on rooi rose.

Koningklip-ceviche met nachos en mangosalsa deur Vickie de Beer. Foto: Charles Russel.

The post Koningklip-ceviche met nachos en mangosalsa appeared first on rooi rose.

Die helder kleure in vrugte en groente bevat kragtige anti-oksidante wat jou liggaam teen hartsiektes, beroerte en kanker kan beskerm. Gebruik die produkte in gladdejantjies (smoothies), wonderwaters en groentesappe en maak seker jy kry jou daaglikse kwota goedheid in.

Wonderwater

Sit vitamienryke vrugte en groente in jou water wanneer jy jou immuunstelsel ’n hupstoot wil gee. Dit sal jou boonop aanmoedig om meer water te drink.

Klik hier vir drie heerlike resepte.

Teeterapie

Kruietee word al eeue lank ter wille van die medisinale eienskappe daarin gedrink. Meng jou eie geurige ystee-kombinasies en hou dit in die yskas.

Klik hier vir drie ystee-resepte.

Tamatie-tawwetienie

Tamaties is propvol vitamien C en die kragtige anti-oksidant likopeen. Likopeen bevorder ’n gesonde skelet en bene. Indien jy baie tamaties eet, kan jy ook jou slegte cholesterol verlaag en jou teen hartsiektes beskerm.

Klik hier vir die tawwetienie-resep.

Kragtige smoothies

Kersies – Klik hier vir die resep

Wortel met woema – Klik hier vir die resep

Klapper – Klik hier vir die resep

Lekker sappe

Hoe rooier hoe mooier – Klik hier vir ’n sap-resep met beet, frambose, aarbeie en rooi bosbessies.

’n Gatskop-groensap is so kragtig en goed vir jou dat geen kiem dit naby jou sal waag nie! Kry die resep hier

The post Gesond in volkleur appeared first on rooi rose.

Kry krag vir die dag …

As daar een tyd in jou lewe is wanneer jy maar teen Super Woman en Lara Croft mag afsteek, is dit met kankerbehandeling. Rus is nou die beste medisyne. Maar baie van ons moet tog bly werk. Vir ander is selfs kos kook of hare droogblaas uiters uitputtend. OTASA, die Arbeidsterapievereniging van Suid- Afrika, het planne sodat jy die bietjie energie wat jy wel het, baie verder kan rek. Onthou hul ses P’s:

1 PERMISSIE Gee jouself toestemming om te rus en eerder hulp en ondersteuning te vra. Dit is net tydelik. Namate jy sterker word, sal jou uithouvermoë verbeter. Wie kan inkopies gaan doen? Die kinders rondry? Wát put jou uit, en wie doen dit in elk geval sodat hulle jou met min ekstra moeite kan uithelp? Kan jy iemand betaal om vir ’n paar weke met die noodsaaklikste takies te help?

2 PRIORITISEER Trek voorlopig die supervroue se kleefpakkies uit en spaar jou krag vir net die take en pligte wat regtig belangrik en noodsaaklik is – en lekker ook. Wat kan wag tot môre? Of volgende week? Of selfs volgende jaar? Moenie skuldig voel nie. Almal verstaan. Jy sal later weer jou kant kan bring.

3 BEPLAN Dink soos ’n stelselingenieur: hoe kan jy alles met die minste moeite doen? Wat kan jy byderhand hou sodat jy dit nie hoef te gaan haal nie? As jy goed moet bymekaarmaak, hoe kan jy dit alles op een slag doen? Is daar take en stappe wat jy kan uitskakel? Of kombineer? Gestel jy maak kos: hou alles wat jy nodig het so naby moontlik aan jou werksvlak en stoof sodat jy nie onnodig hoef te loop, buk of rek om dit te kry nie. As jy wel moet loop, loop een draai en pak alles in ’n mandjie. En maak dubbel porsies sodat jy kan vries vir ’n volgende moeitevrye ete.

4 TEMPO Markeer die pas. Sit vir jouself rustydjies opsy – soveel en so lank as wat jy nodig het. Moenie slegs ná middagete rus nie. Rus liewer kort-kort. Nog vier ruswenke: Rus vóór jy moeg word; versprei die aktiwiteite wat baie energie verg deur die dag; wissel besige tye deur rustydjies af; en werk uit hoe jy ’n projek kan opbreek sodat jy tussendeur kan rus. Om kos kook as voorbeeld te gebruik: berei die vleis in die oggend, dek die tafel in die middag en maak die groente net voor ete.

5 POSISIE, POSISIE, POSISIE Dit vra meer energie om te staan en te stap. Sit en werk waar jy kan: sit as jy groente skil, sit en stryk, en sit terwyl jy hare blaas. Dit neem minder energie om dinge te stoot as te trek omdat die momentum van jou gewig bydra.

6 PROFESSIONEL HULP Soms het jy spesiale hulp nodig. Die eerste paar maande sukkel baie vroue met handvaardigheid en stywe, seer skouers wat dit moeilik maak om knope vas te maak of wasgoed te doen. Laat ’n arbeidsterapeut jou wys hoe om dit makliker te doen en watter hulpmiddels jou spesifiek kan help. Hulle kan ook versorgers oplei, jou gesin wys hoe om dinge vir almal makliker te maak, jou werksplek evalueer en aanbeveel hoe jy jou dagtake makliker kan uitvoer, en jou selfs ontspanningstegnieke leer om pyn baas te raak.

The post Kankerbehandeling: Krag vir die dag appeared first on rooi rose.