Kompetisie inskrywings

Janelle Uys

Dorp: Heidelberg, Wes-Kaap

Antwoord 1: Hoekom my en my Ma se verhouding so spesiaal is My en my Ma se verhouding is een wat met tyd gegroei het – soms deur trane, soms deur lag, maar altyd deur liefde. Op skool was sy streng, maar regverdig. As tiener was ek nie altyd maklik nie; ek was soms hardkoppig, emosioneel en oortuig dat ek alles beter weet. Tog het my Ma nooit opgehou om my lief te hê net soos ek is nie. Haar strengheid was nooit koud of afstandelik nie. Inteendeel, dit was deurdrenk met liefde. Sy het my altyd stelselmatig weer teruggebring aarde toe wanneer ek te ver begin sweef het. Sy het nie probeer om my te breek nie – sy het my gevorm. Sy het my toegelaat om my eie foute te maak, maar nooit alleen daarin gelaat nie. Ek moes die lesse leer, ja, maar ek het altyd geweet sy staan agter my. Wat my Ma besonders maak, is haar vermoë om liefde te wys selfs wanneer sy streng moes wees. Daar was nooit twyfel of ek veilig is in haar liefde nie. Ek het grootgeword met die wete dat ek altyd op haar kan staatmaak. Maak nie saak watter tyd van die dag of nag ek haar bel nie, sy sal opdaag – fisies of emosioneel. Haar teenwoordigheid alleen bring rus. My Ma is ’n ongelooflik spesiale mens – op haar eie, unieke manier. Sy is slim, wys en diep geanker in haar geloof. Sy het my geleer om God te vertrou, veral wanneer die lewe onseker voel. Sy wys my daagliks hoe om ’n sterk vrou te wees: iemand wat haarself ken, haar waardes eer en nie bang is om onafhanklik te staan nie. Een van die grootste lesse wat sy my geleer het, is dat ’n vrou sterk kan wees sonder om hard te wees. Dat jy sag kan bly, selfs wanneer die lewe die mat onder jou voete probeer uitruk. Haar lewe is vir my ’n voorbeeld van deursettingsvermoë, geloof en innerlike krag. My Ma is nie perfek nie – en dit is presies hoekom sy perfek is vir my. Ons verhouding is gebou op eerlikheid, respek en onvoorwaardelike liefde. Sy is my veilige plek, my anker en my grootste ondersteuner. En daarvoor sal ek haar altyd dankbaar wees.

Antwoord 2: Toe die lewe breek – en my Ma my dra My Ma en ek het al soveel mooi oomblikke saam gedeel. Ons het gelag, gereis en herinneringe gemaak, selfs oorsese reise wat ons Ma-en-dogter-band net nóg sterker gemaak het. Sy is sonder twyfel die beste reismaat wat ’n mens kan hê. Maar nie al ons paaie saam was maklik nie. Die afgelope jaar het ons deur een van die moeilikste tye van my lewe gegaan. My man se buite-egtelike verhouding en die kind wat daaruit gebore is, het my wêreld onherroeplik verander. Toe ek daarvan uitvind, het ek vir maande in stilte daarmee rondgeloop. Die skok, die seer en die verwarring het my van binne af opgebreek. My man het my gesmeek om stil te bly, om dit alleen te hanteer, maar ek was besig om onder die gewig daarvan te breek. Ek kon nie meer stilbly nie. Op die dag toe ek van George af huis toe gery het, het ek my Ma en Pa gebel. Ek moes praat – want die pyn het my verteer. Ek en my Ma het nog altyd ’n oop verhouding gehad, en om hierdie waarheid weg te steek het my laat voel asof ek nie meer myself kan wees nie. Ek kan nie jok nie. Ek moes alles uit my hart uit sê. Daardie aand, nog voor my aandete koud geword het, het my Ma vir my Pa gesê: “Ons ry nou.” My ouers woon in die Noordwes; ek in die Suid-Kaap – dertien ure se ry van mekaar af. My Ma het nie twee keer gedink nie. Sy het net gekom. Ek het haar nodig gehad. Haar onvoorwaardelike liefde, haar teenwoordigheid, haar krag. Wat my diep geraak het, is hoe my Ma en Pa die situasie met my man hanteer het. Sonder oordeel, maar met wysheid. My Ma se eerste vraag was nie wie skuld het nie, maar: “Hoe kan ons julle help deur hierdie tyd?” Sy was bereid om saam te veg – vir my, vir ons huwelik, vir genesing – want dit was wat ek as haar dogter nodig gehad het. Sy het langs my gestaan, ure lank geluister, saam gehuil en dan weer sag raad gegee. Deur haar geloof het sy my gedra toe ek nie meer kon nie. Sy het my gelei om te bid, om te lees, om asem te haal wanneer alles te veel geword het. Daardie moeilike tyd het ons verhouding nie gebreek nie – dit het dit verdiep. Ek is vandag ongelooflik lief vir my Ma en dankbaar dat sy gesond is, elke dag langs my kan staan, en dat ons steeds saam nuwe paaie kan aanpak – ook dié wat weer na hoop en lig lei.

Antwoord 3: Raad vir Ma’s en Dogters: Hoe om ’n sterk, liefdevolle verhouding te bou ’n Goeie verhouding tussen ’n ma en dogter gebeur nie net vanself nie – dit word gebou met respek, tyd en baie liefde. Vanuit my ervaring glo ek dat beide kante ’n belangrike rol speel om dié unieke band te versterk. Van ’n dogter se kant af begin alles by respek. Luister na jou Ma se raad en wysheid, selfs wanneer jy dink dit pas nie nou by jou lewe nie. Mammas dra ’n leeftyd se ervaring saam met hulle. Dalk gebruik jy nie haar raad vandag nie, maar oor ’n paar jaar mag jy juis terugdink en besef hoe waardevol dit was. Moenie haar raad afjak of ligtelik opneem nie. Maak doelbewus tyd om iets saam te doen. Moenie toelaat dat die gejaag van die lewe julle kosbare tyd saam steel nie. Vra jou Ma vrae – enige vrae. Selfs dié wat dom voel. My Ma sê altyd: “Daar is nie iets soos ’n dom vraag nie.” Daardie oop gesprekke bou vertroue en hou die verhouding eerlik en eg. As julle finansies dit toelaat, reis saam. Om saam te reis, leer jou jou Ma op ’n ander vlak ken. Ná ’n paar dae saam sien jy waar jy vandaan kom – hoe sy dinge doen, hoe sy dink en hoekom sy sekere gewoontes het. Dit bring begrip en waardering. Ma’s en dogters is dikwels die gom van families. Familie is alles, en op die einde van die dag is dit wat jy oorhou. Daarom is dit so belangrik om daardie band te koester. Van ’n Ma se kant af het my eie Ma al dikwels gesê dat sy baie by my geleer het – selfs, en veral, in my moeilikste tyd. ’n Mens is nooit te oud om iets by jou kind te leer nie. Wanneer ’n Ma bereid is om ook te luister, groei die verhouding in wedersydse respek. Sy het spesifiek gesê dat sy by my geleer het oor vergifnis, hoe om uitdagings te bowe te kom, en hoe om verhoudings weer heel te maak. Sy het gesien hoe sterk ek is wanneer ek veg vir dit wat myne is, en hoe ek nie maklik opgee nie. Daarom sê sy gereeld hoe verskriklik trots sy op my is en hoe lief sy my het. Selfs verbrokkelde verhoudings kan, met vergifnis en volharding, weer gered en heel gemaak word. Uiteindelik kom alles neer op liefde en tyd. Onvoorwaardelike liefde, selfs wanneer dit moeilik is. En tyd – om te praat, te luister, te lag en soms saam te huil. Dit is die wenresep vir ’n gesonde, blywende Ma-en-dogter-verhouding.