Kompetisie inskrywings

Marlene de Kock

Dorp: Pretoria

Antwoord 1: My ma was nog altyd my veilige plek. Nie net my ma nie, maar my mens. Van so lank as wat ek kan onthou, was ons onafskeidbaar. As klein dogtertjie het ek langs haar op die kombuistoonbank gesit terwyl sy kos gemaak het — nie omdat sy my moes besig hou nie, maar omdat ek daar wou wees. Dis daar waar my liefde vir kos, geselskap en saamwees gebore is. Tot vandag toe bly kombuistyd ons plek van verbinding. Mense wat ons ken, sê gereeld dat ons nie net soos mekaar lyk nie, maar ook op dieselfde golflengte dink en voel. Ons verstaan mekaar se humor, ons vertaan mekaar se trane, en ons hoor mekaar se harte selfs wanneer ons niks sê nie. Dit is wat ons verhouding vir my besonders maak: daar is geen voorgee nie. Ek kan volledig myself wees. Wat ek die meeste waardeer, is dat ons doelbewus tyd vir mekaar maak. Al is ons albei besig, is daar altyd ruimte vir koffie saam, ’n vinnige boodskap of net ’n regte “hoe gaan dit vandag met jou?”. Groot lewensoomblikke — soos my matriekafskeid, my troue, of belangrike besluite — het nooit soos spanning gevoel nie, maar soos iets wat ons saam met vreugde beleef het. Ons het ook ’n diep gedeelde liefde vir reis. Vir jare het ons een keer per jaar net die twee van ons oorsee gegaan. Nie omdat dit luuks was nie, maar omdat dit vir ons noodsaaklik was: tyd saam, weg van alles, net ons twee. In daardie tyd het ek nie net my ma beter leer ken nie, maar ook my beste vriendin. Wat ons verhouding werklik spesiaal maak, is dat dit nie net op bloed gebou is nie, maar op keuse. Ons kies mekaar elke dag — met liefde, met respek en met teenwoordigheid.

Antwoord 2: Een van die kosbaarste dele van my verhouding met my ma lê in ons reise saam. Ons was al in soveel lande — van Europa tot China — maar dis nie die bestemmings wat my bybly nie, dis die oomblikke tussenin. Ek onthou hoe ons al op vreemde treinstasies gestaan het, met tasse, min slaap en geen idee of ons op die regte platform is nie. Ons het treine gemis, verkeerd opgestap, in verkeerde rigtings geloop en soms net daar gestaan en vir mekaar gekyk. Wat my altyd tref, is dat dit nooit paniek was nie. Een van ons sou lag, die ander een sou plan maak, en iewers tussen Google Maps, handgebare en gebroke Engels het ons altyd uitgekom. In daardie oomblikke het ek iets belangriks geleer: saam met my ma voel ek veilig, selfs wanneer niks rondom ons seker is nie. Sy raak nie vinnig oorweldig nie. Sy dink rustig, praat sag en kyk altyd vorentoe. En sonder dat sy dit ooit hardop gesê het, het sy my geleer hoe om dieselfde te doen. Daar was tye wat ons op klein koffiewinkeltjies beland het omdat ons verdwaal het, en later besef het dit was die beste deel van die dag. Tye waar ons moeg op hotelbeddens gelê en die dag herleef het — laggend oor hoe ons weer “’n plan moes maak”. In daardie oomblikke was sy nie net my ma nie; sy was my reismaat, my klankbord, my veilige plek in ’n vreemde wêreld. Wat hierdie ervarings vir my so betekenisvol maak, is dat dit nie groot dramatiese gebeure was nie. Dit was die klein oomblikke wat my geleer het hoe diep ons vertroue in mekaar lê. Ons het geleer dat ons saam kan aanpas, saam kan lag, saam kan oplos, saam kan volhou. Daardie reise het my gewys: as ek saam met my ma deur onbekende lande kan navigeer, kan ek saam met haar deur enigiets in die lewe beweeg. En dit is ’n sekerheid wat mens nie maklik kry nie.

Antwoord 3: As ek een ding oor my verhouding met my ma geleer het, is dit dat ’n sterk band nie vanself gebeur nie. Dit word gebou — elke dag, met klein keuses. My eerste raad is: wees eers mense vir mekaar, nie net rolle nie. ’n Ma hoef nie perfek te wees nie, en ’n dogter hoef nie altyd reg te wees nie. Wat saak maak, is egtheid. Die oomblik wanneer daar ruimte is vir eerlike gevoelens sonder vrees vir oordeel, begin vertroue groei. Tyd is alles. Nie groot, duur planne nie — net tyd. Koffie saam. Saam kosmaak. Saam ry in die kar. Saam stilte deel. Dit is in daardie gewone oomblikke waar die diepste gesprekke gebeur. Moenie wag vir spesiale geleenthede om kontak te maak nie. Kommunikasie is ook deurslaggewend. Luister regtig na mekaar. Nie om te antwoord nie, maar om te verstaan. Soms het mens nie raad nodig nie, net iemand wat bly sit. Respekteer mekaar se individualiteit. ’n Dogter is nie ’n projek nie, en ’n ma is nie net ’n diensverskaffer nie. Wanneer daar respek is vir mekaar se drome, persoonlikhede en grense, word die verhouding gesond en sterk. En laastens: sê die dinge hardop. Sê “ek is trots op jou”. Sê “ek sien jou”. Sê “jy beteken vir my baie”. Daardie woorde bou mense. Ek is bevoorreg om ’n verhouding met my ma te hê wat nie net vol liefde is nie, maar vol vriendskap, veiligheid en wedersydse keuse. Dis nie perfek nie. Maar dit is eg. En dit is vir my alles.