Anemie (bloedarmoede) se kommerwekkende menstruele verband waaroor vroue en mediese praktisyns nie genoeg dink of praat nie.
Swaar menstruele bloeding is ’n belangrike oorsaak van lae ystervlakke en bloedarmoede by jong vroue. Statistieke van die Wêreldgesondheidsorganisasie toon dat 43% van vroue van reproduktiewe ouderdom in Afrika suid van die Sahara aan ystertekort-bloedarmoede ly, en vir baie van hulle is dit as gevolg van abnormale bloeding en menstruasiesiklusse.
Kenners waarsku dat die probleem vererger namate meisies op jonger ouderdomme as vorige geslagte begin menstrueer. “Hierdie vroeëre aanvang beteken ’n langer lewenslange blootstelling aan maandelikse bloedverlies. Wanneer dit gekombineer word met beperkte gesondheidsbewustheid, onvoldoende ystervervanging en onvoldoende bestuur, skep dit die perfekte toestande vir ’n chroniese ystertekort,” sê suster Karin Davidson van die Kaapstad-oortappingsentrum.
Suster Davidson, ’n uitgesproke voorstander van die erkenning van die impak van bloedarmoede en ’n kenner op die gebied van die behandeling van ystertekort-bloedarmoede, merk op dat hulle al hoe meer vroue sien wat ’n ingryping benodig. “Die statistieke toon ’n gesondheidsnoodgeval wat in die oopte wegkruip,” sê sy. “Wanneer een uit elke drie vroue wêreldwyd met bloedarmoede leef, kan ons nie voortgaan om abnormale bloeding as aanvaarbaar te hanteer nie.”
Normalisering is deel van die probleem
Die normalisering van swaar menstruasiesiklusse en onreëlmatige bloeding is ’n bedreiging vir die bekamping van lae ystervlakke en gepaardgaande bloedarmoede. Of dit nou in die media, deur eweknieë, versorgers of mediese praktisyns is, hierdie minimalisering van wat abnormale menstruasiesimptome is, voorkom aktief dat pasiënte raad en behandeling soek.
Die oortuiging dat menstruasie ’n mate van lyding behels, is verouderd en die denkwyse vertraag diagnose en behandeling, wat toelaat dat bloedarmoede ontwikkel en onbeheerd vererger. “Pasiëntvoorspraak en die aanmoediging van mense om ongewone of abnormale simptome of gesondheidspatrone te ondersoek en daaroor te praat, is ’n groot deel van ons werk – om in stilte te ly gaan nie net daaroor om ongemak weg te steek nie; dit is potensieel skadelik,” sê Suster Davidson.
Swaar menstruele bloeding put ystervlakke vinniger uit as wat die liggaam dit kan aanvul, wat ’n siklus van toenemende tekort skep. Elke maand wat die swaar bloeding nie behandel word nie, vererger dit die probleem. ’n Mens verloor ongeveer 30-40 ml bloed tydens normale menstruasie, maar abnormale bloeding kan tot verliese van meer as 80 ml per maand lei.
Waarskuwingstekens van swaar menstruele bloeding sluit in:
- Die behoefte om sanitêre produkte elke twee uur of meer gereeld te vervang.
- Die gebruik van dubbele beskerming – ’n tampon en ’n sanitêre doekie.
- Bloeding wat langer as sewe dae duur.
- Bloeding wat na klere of beddegoed uitsypel.
- Die uitskeiding van bloedklonte groter as ’n 50c-muntstuk.
- Oorstroming of uitstorting wat moeilik is om te beheer.
Ken die simptome van bloedarmoede
Lae ystervlakke en bloedarmoedesimptome sluit in aanhoudende moegheid en swakheid; kortasemheid tydens normale aktiwiteite; koue hande en voete; angs en/of depressie; slapeloosheid ten spyte van gevoelens van uitputting; rustelose bene; en pika (ongewone drange wat dikwels verband hou met nie-voedsame stowwe soos sand/ys).
“Swaar en/of abnormale bloeding is ’n belangrike rede tot kommer en moet deur enige versorger, pasiënt of praktisyn gemerk word,” sê Suster Davidson.
Vrugbaarheidsrisiko’s, implikasies, en wat bloedarmoede vir perimenopause beteken.
Bloedarmoede kan ’n beduidende impak op vrugbaarheid en swangerskapsuitkomste hê. ’n Ystertekort kan hormonale balanse beïnvloed wat vir ovulasie en eiervolwassenheid nodig is en kan met die voorkoming van suksesvolle bevrugting geassosieer word. Vir vroue wat wel swanger raak, verhoog bloedarmoede die risiko van premature geboorte, babas met ’n lae geboortegewig en nageboortelike depressie. “Die aanspreek van bloedarmoede kan dikwels help om voorplantingsgesondheid te herstel,” sê suster Davidson.
Net so is daar ook unieke uitdagings vir perimenopousale vroue. Perimenopouse bring dikwels swaarder, meer gereelde menstruasiesiklusse mee en die gepaardgaande ystertekort kan menopousale simptome vererger; depressie en angs vererger; en selfs tot kognitiewe en kardiovaskulêre probleme lei.
“Ons sien dikwels vroue wat oor haarverlies en chroniese moegheid kla en so dikwels dui dit op hul voortgesette swaar bloeding en daaropvolgende bloedarmoede. Ons is so gekondisioneer om te dink ‘dis die lewe’, maar daar is hulp en behandeling beskikbaar – jou menstruasiesiklusse behoort nie jou lewe te beheer nie. Wanneer bloeding abnormaal word, vra jou liggaam om hulp. Luister na daardie geroep.”
Vermoed jy dat jy dalk vatbaar is?
- Volg jou simptome en menstruasiepatrone.
- Versoek omvattende ystertoetse van gesondheidsorgverskaffers.
- Raadpleeg ’n ginekoloog of vrouegesondheidsdokter om swaar menstruele bloeding te help bestuur.
- Soek tweede opinies as jou bekommernisse afgewys word.
- Raadpleeg geregistreerde dieetkundiges vir voedingsleiding.
Lae ystervoorrade en bloedarmoede kan behandel word.
- As ystervlakke laag is, maar nie krities is nie, kan ysterpille wat mondelings ingeneem word die probleem dikwels regstel.
- As ystervlakke te laag is en bloedarmoede definitief is, sal ’n mediese graad- ysterdrup help om ystervlakke tot ’n aanvaarbare vlak te herstel.
- Sodra ystervlakke en abnormale bloeding reggestel is, kan gepaste voeding en bestuur die status quo in ystervlakke handhaaf.
Die Kaapstad-oortappingsentrum is daartoe verbind om ystertekort en bloedarmoede te bestuur, pasiënte te bemagtig en lewens te verbeter. Kontak hulle as jy enige verdere inligting benodig: www.capeinfusions.co.za
Lees ook: Gesoek: ’n Bietjie fokus, asseblief
Lees Meer
