Die Suid-Afrikaanse teaterikoon, satirikus en sosiale aktivis Pieter-Dirk Uys word op 28 September 2025 tagtig jaar oud, en die Artscape-teater, in vennootskap met die Suidoosterfees, gaan hierdie mylpaal in September vier met opvoerings van twee van sy vroeëre toneelstukke.
Die vieringe word ondersteun deur die konsul-generaal van die Federale Republiek van Duitsland, Kaapstad.
Van 10 tot 20 September 2025 kan gehore No Space on Long Street, onder regie van Basil Appollis en met Terence Bridgett in die hoofrol, geniet, gevolg deur African Times, onder regie van Thoko Ntshinga en met Nosiphiwo Ndabeni, Olwethu Qavile, Busisiwe Mrubata en Sunny Yoon op die verhoog.
In No Space on Long Street vertolk Bridgett ’n uiteenlopende reeks kleurvolle en flambojante karakters uit die era van Kaapstad se legendariese Ruimte-teater, wat in die sewentiger- en tagtigerjare ewe bekend was vir die teatertalent wat daar ontwikkel het, as vir die politieke weerstand wat dit teen die apartheidsbestel gehuisves het. Hierdie eenmanstuk is ’n huldeblyk aan Langstraat en die mense wat daar gewoon en gewerk het.
African Times is ’n skerp, kontemporêre verkenning van Suid-Afrika se demokrasie, en fokus op die kabinetsminister, dr. MZ Nkosi, en sy dogter Karabo wat van ’n besoek aan Beijing terugkeer. Die Nkosi-gesin staar vooroordeel en die keiharde realiteite van ’n veranderende wêreld in die gesig, en daar lê ’n opdraande stryd vir hulle voor.
Pieter-Dirk Uys, wêreldwyd bekend vir sy vreeslose satire en sy alter ego Evita Bezuidenhout (wat vanjaar 90 word!), daag Suid-Afrikaners al dekades lank uit om te lag, te dink en ongemaklike waarhede te konfronteer. Onder sy vele eerbewyse en toekennings tel die TMSA Naledi Lewenslange Prestasietoekening, die Berlinale Spesiale Teddy-toekenning, die Hertzogprys vir drama en eredoktorsgrade van o.a. die Universiteit Stellenbosch, die Universiteit van Kaapstad en die Universiteit van die Wes-Kaap.
Oor Pieter-Dirk Uys
Pieter-Dirk Uys is in 1945 in Kaapstad gebore en span al dekades lank humor in om vrees en onkunde te takel. Hy het bekendheid verwerf in die teater met sy gewaagde politieke en sosiale kommentaar. Tydens apartheid was hy ’n vreeslose kritikus van die regime en het hy satire gebruik om die absurditeite daarvan bloot te lê. Sy bekendste skepping, Evita Bezuidenhout, het gegroei van ’n parodie van apartheid tot ’n simbool van post-apartheid Suid-Afrika.
Uys se werk op die verhoog, TV en in films het hom ’n besondere plek in Suid-Afrikaners se harte besorg. Op 80 is hy steeds aktief en pak sosiale kwessies met empatie en spitsvondigheid aan. Sy filosofie – “Humor gaan nie net oor grappe nie. Dit gaan daaroor om vrees reguit in die gesig te staar en daaroor te lag sodat dit minder intimiderend raak” – inspireer mense oraloor.
As lewenslange voorstander van vryheid van uitdrukking herinner Uys se vreugdevolle uitkyk en vreeslose vertellings gehore aan die transformerende krag van humor en die waarde van opregtheid.
Oor Basil Appollis
Basil Appollis is ’n bekroonde regisseur, akteur en dramaturg. Hy is opgelei aan die UK, die British Theatre Association in Londen en die Maurits Binger Filminstituut in Amsterdam. Loopbaanhoogtepunte sluit in: My Word! Redesigning Buckingham Palace (West End, 2014) en Cold Case: Revisiting Dulcie September (Parys, 2018). Hy het Artscape se 50ste Jubileum-aanlynkonsert tydens Covid-19 geregisseer en het langlopende werke geskep soos Kaapse Stories: Tales from the Mother City en ABFAB DRAG. Onlangse produksies sluit Dance of the La Gumas, Dreaming Dance in District Six, Joltyd en ’n David Kramer-huldeblyk in. Hy was op sy dag op toer saam met Pieter-Dirk Uys in Evita’s Ballot Bus.
Oor Thokozile Ntshinga
Thokozile Ntshinga is ’n bekroonde Suid-Afrikaanse aktrise, regisseur en kulturele fasiliteerder met ’n loopbaan wat oor meer as 40 jaar strek. As stigter van die Nants’ingqayi Arts Development Association in Langa, het sy toekennings soos die ACT- en SAFTA-lewensprestasiepryse ontvang, en sy gebruik steeds die kunste as ’n instrument vir opvoeding, transformasie en gemeenskapsbevordering.
Lees ook: ‘Wimpie’ snork voort in Suidooster – gaan hy die kykers verkeerd opvryf?
